تبلیغات
کتاب باز - انقلاب مشروطیت ایران

انقلاب مشروطیت ایران

یکشنبه 26 شهریور 1391 11:34 ق.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: بازنشر ،

 لوسنت بوکس ایرانیزه!*

از درس های محبوب نوجوانان این مرز و بوم که بپرسید، بسته به موقعیت خانوادگی و سطح زندگی و نوع نگرش، یکی از درس ها را نام می برند؛ ریاضی یا علوم یا زیست شناسی یا ادبیات. اما احتمالا هیچ کدام از این آینده سازان نامی از درس تاریخ نخواهند برد. تاریخ برای همه ما درسی بود که باید فقط خوانده می شد تا نمره گرفت؛ در حاشیه حسابان و هندسه تحلیلی یا زیست شناسی جانوری و شیمی آلی و حتی حاشیه  درس های علوم انسانی. به این ترتیب است که کمتر درکی از اهمیت تاریخ داریم و چنین است که رهگذران میدان هفتم تیر، وجه تسمیه آن را اتفاقی در مشروطه یا ملی شدن صنعت نفت (شک از رهگذران است!) می-دانند.

ما درکی از اهمیت تاریخ نداریم که اگر داشتیم، معتبرترین نسخ مهمترین میراث ادبی مان تصحیح نیکلسون و... و نسخه مسکو یا لندن نبود. ما اگر تاریخ خود را می شناختیم، کتابی هم آورد «مالک و زارع در ایران» خانم لمپتون را به قلم یک ایرانی در کتابخانه های مان داشتیم.

در غرب اما تاریخ اهمیت دارد و این گزاره که تاریخ را قدرت  مسلط می نویسد، علت این اهمیت را روشن می کند. در غرب، شهروندان از کودکی در معرض آموزش هدفمند تاریخ قرار می گیرند تا در جوانی، آگاهی نسبی از موقعیت دیروز و امروزشان در جهان داشته باشند. برای مثال می توان به مجموعه «تاریخ جهان» اشاره کرد؛ مجموعه ای چند ده جلدی که با زبانی ساده اما گویا حوادث یا مقاطع مهم تاریخ را بررسی می کند. روایت ساده، استفاده از عکس یا نقاشی مرتبط، شرح حواشی مهم، معرفی افراد موثر معاصر با حادثه و ایجاز از جمله ویژگی کتاب های این مجموعه است که توسط انتشارت لوسنت بوکس آمریکا طراحی و عرضه شده. هر کتاب با یک خط زمان (Timeline) آغاز می شود که نقاط کلیدی حادثه مورد بررسی را مشخص می کند، سپس مولف موضوع را به خواننده معرفی می کند و در فصول بعد تاریخ می گوید. حواشی مهم در کادرهای مجزا قرار می گیرند و اسناد با شرحی کوتاه، تصویری کلی برای مخاطب می سازند.

این مجموعه از سال های آغازین دهه 80 و به همت انتشارات ققنوس، ترجمه و در اختیار نوجوانان و جوانان فارسی زبان قرار گرفت. کتاب ها با استقبال روبرو شد و تحسین سازمان های مختلف و از جمله آموزش و پرورش را برانگیخت؛ استقبال و تحسینی که نشان می داد می توان مخاطب ایرانی را هم با تاریخ آشتی داد به شرط تغییر در نحوه روایت و شکل عرضه. گرچه اولین جلد مجموعه تاریخ جهان به امپراتوری ایران اختصاص داشت، اما جز همان یک جلد، تاریخ نشانی از ایران و ایرانی نداشت. مخاطبی که انقلاب فرهنگی چین، انقلاب کوبا، جنگ جهانی دوم در اروپا، جنگ ویتنام یا ژاپن امروز را در فهرست مجموعه می بیند، حسرت می خورد که چطور نامی از ایران در تاریخ معاصر نمی آید؛ ایران مشروطه، ایران کودتای سوم اسفند، ایران اشغال شده توسط متفقین، ایران ملی شدن صنعت نفت و... حسرتی که پایدار نمی ماند؛ «انقلاب مشروطیت ایران» اولین محصولی است که به شیوه لوسنت بوکس، یکی از مهم ترین وقایع ایران معاصر، مشروطه را تشریح می کند. نویسنده جوان کتاب از همان اسلوب بهره برده و با «مشروطه از کجا آمد؟» آغاز می کند و می گوید با چه داستان سختی مواجهیم تا آن جا که نام «انقلاب» بر آن نهادن هم با اما و اگر روبروست.

در فصل اول از شرایط ایران می گوید و این که «ایرانیان نخ تسبیح را گم کرده بودند». فصل دوم، قصه شاهان قاجار و دربارشان را تعریف می کند. فصل سوم به مهاجرت علما به ری اختصاص دارد و پیروزی نیم بند آنان. فصل بعدی به میوه مشروطه، یعنی مجلس پرداخته است؛ مجلسی شجاع اما بی تجربه با خواستگاه های مختلف و خواست های ناهمگون. فصل بعدی به مواجهه و مقابله محمدعلی میرزای تازه بر تخت نشسته و انقلابیون اختصاص دارد و حوادثی را مرور می کند که به مرگ مشروطه و تعطیلی مجلس می انجامد. «مشروطه در کوی امیرخیز زنده بود هنوز» عنوان فصل ششم کتاب است. در این فصل مجاهدت های اهالی آذربایجان و در راس شان ستارخان و باقرخان برای احیای مشروطه و مبارزه با استبداد به تصویر کشیده می شود. فصل آخر، داستان غم انگیز پایان مشروطه است؛ داستان هم داستان شدن مجاهدین دیروز و قدرت طلبان امروز، داستان بردار شدن مجاهدین مشروطه و آغاز انحراف آن.

کتاب شاید تصویر کامل و دقیقی از کوران حوادث آن مقطع ارائه ندهد اما تلاش درخوری برای آشتی دادن نوجوانان و جوانان با تاریخ است. همین که تاریخ عبوث این سرزمین عبوث را خواندنی روایت کرده، کافی است برای گرامی داشت نویسنده و ناشر.

نویسنده: نسیم خلیلی

ناشر: ققنوس

شابک: 5-667-311-964-978

قطع: وزیری

قیمت: 152 صفحه، 4800 تومان  

 

*نگاه پنجشنبه، شماره 24، 23 شهریور 91




دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: - -