تبلیغات
کتاب باز - زن تسخیر شده

زن تسخیر شده

چهارشنبه 29 مرداد 1393 04:51 ب.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: معرفی و مرور ،

نویسنده نام‌دار، مترجم چیره‌دست، ناشر معتبر و طراح جلد معروف همه و همه مخاطب را به این نتیجه منطقی می‌رساند که با کتابی فوق‌العاده مواجه است که لذت کشف دنیاهای جدید را به کامش می‌نشاند. اما متاسفانه چنین نیست چون دنیای نویسنده آن‌قدر دور و شخصی و ناشناخته است که هیچ قرابتی با آن حس نمی‌شود. به بیانی دیگر برای لذت بردن از داستان‌های این مجموعه، مخاطب باید جامعه آمریکا را دقیق و با جزئیات بشناسد، محاورات روزمره و حساسیت‌های آن ملت را بداند، فضای فرهنگی و رسانه‌ای ایالات متحده را رصد کرده باشد و بداند در عصر داستان، جامعه امریکایی چه حال و هوایی داشته است. و حال سئوال این است که آیا داشتن چنین شرایطی برای فهم داستان، توقع زیادی از مخاطب نیست؟ این نکته، توجه مترجم را هم به خود جلب کرده؛ او در یادداشت ابتدایی کتاب آورده است: «بارتلمی با سبکی مونتاژوار عبارات و جملاتی از آگهی‌ها، ترانه‌ها و تکیه‌کلام‌هی روزمره مردم به کمک می‌گیرد و از دل این مضامین عاریتی، ساختارهایی نو و چشم‌اندازهایی بکر بیرون می‌کشد...» واضح است که مخاطب هم باید آن فضا و زمان را درک کرده باشد تا بتواند ارتباطی با داستان برقرار کند.

در خلال همین داستان‌های ناملموس هم البته می‌توان متوجه طنازی نویسنده، هجوش از زندگی مدرن امریکایی، متلک‌های سیاسی‌اش و تمسخر جلوه‌های زندگی مدرن شد، اما نه تا حدی که در آثار براتیگان و کورت ونه‌گات (که پشت جلد کتاب آنان را در ردیف بارتلمی قرار داده) به چشم می‌آید. پشت جلد نویسنده و اثرش را چنین معرفی کرده: «دونالد بارتلمی، نویسنده نام‌آور امریکایی، بازی‌گوشانه و با موشکافی خاص خود دنیای معاصر را به تصویر می‌کشد. در داستان‌های چندلایه بارتلمی، خواننده با نویسنده دانشمندی مواجه می‌شود که احاطه حیرت‌انگیزی بر تاریخ فلسفه، ادیان و اساطیر دارد. در آثار او اسطوره‌های کتاب مقدس و مضامین عشقی رقابتی پا به پا دارند و مضامینی چون اضمحلال، سرکوب و تردید با نگاهی نو روایت می‌شوند. هجو و طنزی که در آثار بارتلمی دیده می‌شود به قصد بازی با هرگونه اقتدار ادبی است: او نه فقط شخصیت‌های داستانی خود و مسائل مورد علاقه آنها را به هجو می‌کشد، بلکه سنت‌های ادبی را هم به سخره می‌گیرد. نگاه سوررئال و گروتسک‌وار بارتلمی به همراه انبوه بازی‌های زبانی‌اش او را به یک نویسنده پسامدرنیست منحصر به فرد بدل ساخته و در ردیف نوآوران بزرگی چون ریچارد براتیگان، جان بارت و کورت ونه‌گوت قرار می‌دهد.» شاید چنین باشد؛ اما مخاطب فارسی‌زبانی که از «صید قزل‌آلا در امریکا» یا «زمان لرزه» لذت می‌برد، کمتر می‌تواند با این مجموعه داستان ارتباط بگیرد و از خواندنش لذت ببرد. شاید مترجم همان میزان که تلاش و دقت داشته تا متنی روان تحویل مخاطب دهد، باید تلاش و دقت می‌کرد که داستان‌های منتخب‌اش، کمتر محمل محلی می‌داشت.

اطلاعات کتاب: طبق آن‌چه مترجم در یادداشت ابتدایی آورده، این مجموعه پس از «زندگی شهری» (بازتاب‌نگار، 1381) دومین مجموعه داستان از بارتلمی است که به فارسی ترجمه کرده است. کتاب وجود خارجی ندارد و گزیده‌ای است از 8 کتاب مختلف نویسنده به انتخاب مترجم. مجموعه شامل 14 داستان است؛ بعضی از ما دوستمان کلبی را تهدید کرده بودند، آغوش معرکه، زامبی‌ها، سلطان جاز، ظهور سرمایه‌داری، شهر کلیساها، نامه‌ای نوشتم...، جدایی‌ها، نوازنده پیانو، مرد شنی، اولین کار بدی که بچه کرد، رگبار طلا، زن تسخیر شده و هیأت اعزامی، که این آخری چند نقاشی است با یک خط توضیح.

و باز هم توضیحی از نویسنده که فهم علت ترجمه را سخت‌تر می‌کند! «حتی اگر دستاویز تازگی و غرابت همیشگی داستان‌های – امروز سی، چهل ساله – او را بپذیریم، به گمانم بازی‌های بارتلمی برای برخی از ما هنوزه زیاده غریب است. از سویی باید پذیرفت که سبک و سیاق این قبیل داستان‌ها برای خواننده عام انگلیسی زبان هم چندان مقبول نیست و شاید یکی از دلایل عنایت خوانندگان آمریکایی‌ها به آثار او بازیافتن مضامین زندگی روزمره خودشان در این داستان‌ها بوده است: تناقضی که همزمان پذیرش این داستان ها را برای خواننده غیر آمریکایی کمی دشوارتر می کند.»

نویسنده: دونالد بارتلمی

مترجم: شیوا مقانلو

ناشر: مرکز

نوبت چاپ: اول، 1385

شابک:  978-964-305-887-5

قطع: رقعی

قیمت: 136 صفحه، 1650 تومان

 




دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: چهارشنبه 29 مرداد 1393 04:56 ب.ظ