تبلیغات
کتاب باز - اقتصاد سیاسی توسعه در ایران امروز

اقتصاد سیاسی توسعه در ایران امروز

سه شنبه 5 خرداد 1394 02:55 ق.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: کتاب های تازه ،

زمزمه‌های هدفمندکردن یارانه‌ها تازه به گوش می‌رسید؛ همه منتظر بودند که ببینند شعارهای انقلابی دولت مهرورزی و عدالت در عرصه اقتصاد چگونه تعبیر می‌شود؟ روزهای سیاه پس از انتخابات خرداد 88 گذشته بود و تقریبا همه نظام، پشت سر برکشیده آن انتخابات، محمود احمدی‌نژاد قرار گرفتند و حمایت همه‌جانبه خود از هدفمندی را اعلام کردند. اما همان ایام بودند کسانی که شجاعانه دولت را از این اقدام منع کنند و هشدار دهند که اقتصاد ایران دچار بحران‌های جدی می‌شود. یکی از این صداها دکتر فرشاد مؤمنی بود. درست در آذر 88، وقتی هدفمندی یارانه‌ها به‌عنوان بزرگترین اقدام دولت دهم تبلیغ می‌شد، در مصاحبه‌ای با شماره اول ماه‌نامه نسیم‌بیداری، گفت هدفمندی یارانه‌ها نام دیگر تعدیل ساختاری است و هیچ فایده‌ای ندارد و «فقط خسارت دارد.» این هشدارها آن روز شنیده نشد و به اختلافات جناحی تعبیر شد. دولتی‌ها که سرمست حمایت‌های تمام‌عیار بودند، ساده‌انگارانه نزدیکی گوینده به مهندس موسوی را دلیل مخالفت‌های او و هم‌فکرانش با هدفمندی تعبیر کردند اما هرچه پیش رفت، بیشتر اثبات شد که گفته‌های مؤمنی درست است.

از نخستین ماه‌های سال 90، نتایج اولیه هدفمندی با افزایش قیمت‌ها خود را نشان داد و همین سبب شد کارشناسان بیشتری از پیله محافظه‌کاری خارج شوند و درباره مسیر رو به سقوط اقتصاد ایران هشدار دهند. باز صریح‌ترین نقدها و جدی‌ترین هشدارها متعلق به گروهی از کارشناسان بود که دو دهه قبل هم با سیاست‌های دولت هاشمی مخالفت کرده، اما به چوب کمونیست و چپ‌بودن، رانده شده بودند. باز هم فرشاد مؤمنی بود که هشدار داد گام بعدی دولت، دست‌کاری نرخ ارز است. کمی بعد درباره آوار بی‌کاری و تورم، و مدتی دیگر درباره شیوع فساد سخن گفت. عجیب است؟ نه. ذخیره دانایی در ایران به‌اندازه کافی وجود دارد و مطالعات تجارب جهانی توسعه، و مهم‌تر تجربه ایران در دو مقطع 1353 تا 1356، همچنین 1368 تا 1374 اساتید بسیاری را به مشکلات ساختاری اقتصاد ایران واقف کرده است. آن‌چه عجیب است این‌که نظام تصمیم‌گیری در ایران، نادان‌تر از آن است که از این ذخیره دانایی استفاده کند و بنابراین: «سال‌های پس از 1380 برای کشورمان حیرت‌انگیز به‌شمار می‌رود، چرا که در سال‌های اولیه آن کارنامه‌ای قابل قبول رقم خورد و از سال 1384 به بعد و طی دوره‌ای 8 ساله، در مجموع بالغ بر هزار میلیارد دلار ارز وارد کشور شد؛ حال آن‌که در سال 1392، بالاترین سطح تجربه شده شاخص فلاکت طی سه دهه اخیر همراه با سطوح بی‌سابقه وابستگی به درآمدهای ناشی از خام‌فروشی، وارد آمدن ضربه‌های مهلک به بنیه تولید ملی، فروپاشی طبقه متوسط درآمدی و قرار گرفتن کشورمان در میان 30 کشور با بدترین رتبه در زمینه فساد مالی در کارنامه ما به ثبت رسید...»

مؤمنی نشان داده است که هدفمندی یارانه‌ها، نام دیگری است بر بسته سیاست‌های «شکست‌خورده تعدیل ساختاری». او در مصاحبه‌ها و مقالات مختلف نشان داده که نتایج اقتصاد ایران در دوره احمدی‌نژاد، شباهت‌های بسیاری به دوره دولت اول هاشمی دارد و تفاوت‌ها، ناشی از بی‌نظمی، قانون‌گریزی و نظارت‌های کمتر در دوره اخیر بوده است. حالا مجموعه آن هشدارها و انذارهای کارشناسانه که در تمام دوره دوم دولت دهم، گفته شد و شنیده نشد، در قالب یک کتاب جمع‌آوری شده تا حداقل سندی باشد برای روسفیدی بخشی از کارشناسان توسعه در ایران.

اطلاعات کتاب: «اقتصادسیاسی توسعه در ایران‌امروز» مجموعه‌ای است از مقالات، مصاحبه‌ها و یادداشت‌های فرشاد مؤمنی در 5 سال اخیر. بخش بزرگی از مطالب این کتاب، حاصل گفت‌وگوهای نگارنده با استاد توسعه دانشگاه علامه در ماه‌نامه نسیم‌بیداری است. کتاب تحت فروست «دیده‌بانی اقتصاد ایران 2» منتشر شده و در واقع جلد دوم کتاب «اقتصاد ایران در دوران تعدیل ساختاری» محسوب می‌شود.

عناوین مطالب کتاب عبارت است از: تکلیف‌مان با مفهوم توسعه روشن نیست، قفل فساد را کلید شفافیت باز می‌کند، افزایش نرخ ارز پیش‌روی در باتلاق است، کاری که تورم با اخلاق و اقتصاد می‌کند، اقتصاد سیاسی شوک حامل‌های انرژی؛ یم ارزیابی آینده‌نگارانه، در دفاع از اصول اقتصادی قانون اساسی، شوک قیمت نفت؛ تورم؛ توهم پول‌داری و تشدید ناهنجاری‌های اجتماعی، نمی‌توان از اقتصاد ثبات‌زدایی کرد و از عدالت دم زد، نظریه و تجربه مصدق یک الگوی موفق توسعه، درآمدی بر ریشه‌های اقتصادی انقلاب اسلامی، تولیدمحوری در دوران دفاع مقدس، مرور تطبیقی تجربه دهه اول انقلاب با دوران تعدیل ساختاری، خطر بازگشت تعدیل، نگرش چندوجهی را فراموش کرده‌ایم و اقتصاد سیاسی بسته سیاستی دولت یازدهم.

نویسنده: فرشاد مؤمنی

ناشر: نقش‌ونگار

نوبت چاپ: اول، بهار 1394

شابک: 8-86-7002-964-978

قطع: رقعی

قیمت: 380 صفحه، 20000 تومان




دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: یکشنبه 28 آذر 1395 07:05 ق.ظ