مستأجر

چهارشنبه 20 فروردین 1393 04:52 ب.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: معرفی و مرور ،

از آن دست رمان هایی است که باید بدون هیچ پیش زمینه ذهنی و اطلاعات پیشینی، خواندش تا بتوان لذت کشف گونه ای خاص از ادبیات را برد؛ گونه ای که شاید بتوان در قابل درک ترین تعبیر، «کافکایی»اش خواند.

مستر ترلکوفسکی، شهروند روس تبار فرانسه، دنبال سرپناهی است برای آرامش. فردی است ساده و بدون حاشیه، بدون خوشی های معمول جوانان آن روز پاریس؛ دوسست دختر و مشروب و شب نشینی. آخر خلافش سیگار است. جایی را پیدا می کند و می شنود که «مستاجر» قبلی، از پنجره افتاده و در آستانه مرگ است. می رود به دیدن مستاجر قبلی در بیمارستان؛ سیمون شول تمام باندپیچی که چند روز بعد می میرد. ترلکوفسکی جانشین شول می شود و زندگی در محل جدید را آغاز می کند. تا اینجا سه فصل «آپارتمان»، «مستأجر قبلی» و «اسباب کشی» گذشته و شخصیت اصلی خوب معرفی شده و خوب مخاطب را خندانده است از محافظه کاری اش، ملاحظات احمقانه اش، زرنگی های بی جایش و نافهمی های بی دلیلش. در سه فصل دیگر، مستاجر جدید خوب با محیط جدید گره می خورد. میهمانی می گیرد و به دلیل زیاده روی دوستانش مورد اعتراض همسایه ها قرار می گیرد، اسراری از محیط جدید به دست می آورد و مورد سرقت قرار می گیرد. این سه فصل سویه های دیگر ترلکوفسکی را نمایان می کند که بارزترینش شاید توهم باشد. بخش دوم رمان با فصل «نبرد» آغاز می شود؛ «مستاجر» فهمیده است که «همسایه ها» قصد دارند او را نابود کنند و با تمام توان می خواهد با آنان مقابله کند. جنگ مغلوبه می شود و از بخش بعد، این دیگر ترلکوفسکی نیست که داستان را پیش می برد؛ مردی است که زن شده یا زنی که فکر می کرده مرد بوده، ترلکوفسکی هست و سیمون شول هم، یک مستاجر که می خواهد خود را از شر همسایگان خلاص کند و بمیرد یا اساسا مرده است و این همه را در سکرات مرگ دیده و...

مستاجر بهترین نمونه برای فهمیدن معنای واژه «گروتسک» است؛ یک طنز به غایت سیاه که فارغ از ارزش های ادبی، مناسبات جامعه اش را هم به نقد می کشد و حتی هجو می کند. «مستاجر» فقط و فقط می تواند در بستر شهر، آن هم شهری چون پاریس، شکل بگیرد؛ در خانه هایی تو در تو و تاریک که بهترین چشم اندازش، توالت آن سوی حیاط است. در آپارتمان هایی که آدم های مختلف و متفاوت را به اجبار کنار هم می نشاند و مجبورشان می کند با هم ارتباط داشته باشند. و حتی اگر ترلکوفسکی گوشه گیر و بی آزار و خودبسنده هم باشد، جبر روزگار او را وادار می کند با صاحبخانه دندان گرد و پیرزنی دیوانه و غیره و غیره سر و کله بزند.

اطلاعات کتاب: ترجمه فارسی مستاجر، نخستین بار در زمستان 86 و توسط نشر چشمه منتشر شد، 43 سال پس از انتشار آن به زبان فرانسه. آمدن مستاجر به بازار کتاب، فیلم بازها را یاد اثری از پولانسکی انداخت و همین به بحث برتری رمان یا فیلم انجامید و بازار کتاب را داغ کرد تا جایی که تا بهار 90، کتاب دو مرتبه دیگر تجدید چاپ شد. البته نشر چشمه طرح جلد کتاب را (که مشابه جلد چاپ فرانسوی آن بود) در چاپ سوم تغییر داد و آن را به قالب سری کتاب های «جهان نو» تبدیل کرد.

پشت جلد ترجمه فارسی، معرفی کوتاهی از نویسنده آمده است: «توپور در اروپا بسیار محبوب است، اما در نقاط دیگر دنیا کمتر شناخته شده. و این در حالی است که به عنوان یک هنرمند سنت شکن، زمینه هایی که برای ارائه دیدگاه های پوچ گرایانه اش در باره جهان برگزیده بود، بسیار گوناگون بودند: گرافیست، بازیگر، کاریکاتوریست، نویسنده، شاعر، نمایشنامه نویس، فیلم ساز...» این البته گزیده ای از یادداشت 20 صفحه مترجم است. کورش سلیم زاده در این یادداشت، بیشتر درباره فیلم مستاجر سخن می گوید تا خود رمان و در خلال آن، نویسنده را هم معرفی می کند. او البته در ابتدای نوشته اش، از مخاطبان خواسته اگر فیلم را ندیده و یا جزئیاتش را به یاد ندارد، ابتدا رمان را بخواند و بعد مقاله او را! اما از حق نباید گذشت که ترجمه اش بسیار روان است.

نویسنده: رولان توپور

مترجم: کورش سلیم زاده

ناشر: چشمه

نوبت چاپ: سوم، 1386

شابک:  978-964-362-337-0

قطع: رقعی

قیمت: 204 صفحه، 5000 تومان

 

 

 

 




دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: یکشنبه 4 آبان 1393 01:54 ق.ظ

اسماعیلیان

دوشنبه 26 اسفند 1392 06:55 ب.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: معرفی و مرور ،

یکی از مهمترین فرقه های مذهب تشیع، اسماعیلیان بودند؛ اسماعیلیه اعتقاد داشتند امامت پس از جعفر صادق(ع) به فرزندش اسماعیل منتقل شده است و بنابراین، سلسله ای از مبانی فقهی، اخلاقی و حکومتی برای خود تدوین کردند که نه کاملا با آموزه های شیعی می خواند و نه به عقاید اهل تسنن نزدیک بود. اما جدا از این اعتقادات مذهبی، جنبش اسماعیلی با صبغه شیعی خود توانست به قوی ترین اپوزیسیون حکومت بدل شود و در مدت کوتاهی به عنوان نامورترین مدعی خلافت بنی امیه و بعد بنی عباس، برای ایشان مشکلات جدی پدید آورد. اسماعیلیان به سرعت در ممالیک گسترش یافتند و در گستره ای از مصر تا ایران پراکنده شدند و چنان قدرتی یافتند که در چندین منطقه جهان اسلام، حکومت های به نسبت پایدار و مقتدری ایجاد کردند.

تاریخ اسماعیلیان تا مدت ها رازی سر به مهر بود؛ اینکه چرا و چگونه به سرعت گسترش یافت، چرا در اکثر مناطق حاشیه ای جهان اسلام مورد استقبال قرار گرفت، دستگاه فکری آنان را چه کسانی طراحی کردند، چگونه در هر منطقه قرائتی خاص پیدا کرد، چرا و چطور در طول قرن ها خود را بازتولید کرد، چگونه توانست خود را به حکومت های محلی تحمیل کند، چرا نام های گوناگونی یافت و چطور با مسائلی چون ترور، تقیه، تامین امنیت و... گره خورد. این رازها اما با مطالعات گسترده ای که از حدود 80 سال پیش (و طبق معمول عمدتا در اروپا) آغاز شد، به تدریج پاسخ یافت و از تاریخ مجهول و گاه مجعول این فرقه شیعی رمزگشایی شد. این مطالعات از نیمه های دهه 1340 خورشیدی در ایران هم مورد توجه واقع شد و به مرور، یافته های جدید درباره اسماعیلیه در اختیار مخاطبان فارسی زبان قرار گرفت.

کتاب «اسماعیلیان» مجموعه ای از مطالعات درباره این فرقه است که توسط دکتر یعقوب آژند تدوین و ترجمه شده است. کتاب مجموعه ای از مقالات چند پژوهشگر نام آور و از جمله لویی ماسینیون، برنارد لوئیس، ایوانف، هاجسن به علاوه تعلیقات و توضیحات و اضافاتی از خود آژند است که از پیدایش اسماعیلیه، فرقه قرمطیان، دولت فاطمیون مصر، نزاریان ایران و حسن صباح، اسماعیلیان سوریه و هند و رابطه ناصرخسرو و این فرقه صحبت می کند. البته از آنجا که کتاب با هدف ارائه تاریخ مدون اسماعیلیه تدوین نشده و نویسندگانی با عقاید و باورها مختلف دارد، نمی توان از آن یکدستی و روانی یک مطالعه جامع تاریخی را انتظار داشت. در واقع «اسماعیلیان» مناسب کسانی است که تاریخ کلی این فرقه شیعی را می شناسند و می خواهند اطلاعات خود درباره آنان را تکمیل کنند.       

اطلاعات کتاب: اثر دکتر آژند نخستین بار در سال 1363 و تحت عنوان «اسماعیلیان در تاریخ» منتشر شد. 22 سال بعد که تجدید چاپ کتاب در دستور کار قرار گرفت، آژند آن را دوباره ویرایش کرد و به انتشارات مولی سپرد.

کتاب در هفت بخش تدوین شده و هر بخش شامل چند فصل است. بخش اول با عنوان «پیدایش اسماعیلیه» به قلم برنارد لویس است. بخش «قرمطیان» را لوئی ماسینیون نوشته و بخش «فاطمیان» را، که از مفصل ترین بخش های کتاب است، عباس حمدانی استاد مطالعات اسلامی دانشگاه کراچی. هاجسن در بخش چهارم با نام «نزاریان ایران»، درباره ساکنان قلعه مخوف الموت بحث می کند. بخش های بعدی کتاب را بحث از «اسماعیلیان سوریه» به قلم برنارد لویس و «اسماعیلیان هند» نوشته آصف فیضی تشکیل می دهد. فصل آخر با عنوان «ناصرخسرو و اسماعیلیان» توسط و.ایوانف نوشته شده است. 10 صفحه کتابشناسی و فهرست اعلام کسان و مکان هم کار جستجو را راحت تر کرده است.

نویسنده: مجموع نویسندگان

مترجم: یعقوب آژند

ناشر: مولی

نوبت چاپ: دوم، 1385

شابک:  978-964-2671-16-8

قطع: رقعی

قیمت: 514 صفحه، 8500 تومان

 




دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: یکشنبه 4 آبان 1393 01:57 ق.ظ

نسیم بیداری 46 (نوروز93)

دوشنبه 19 اسفند 1392 02:16 ب.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: مجله بازی ،

ویژه نامه نوروزی ماهنامه سیاسی فرهنگی نسیم بیداری با خاطره هایی منتشر نشده از 95 چهره معاصر ایران منتشر شد. در ورودی این بخش آمده است: «بهار در پیش است و تعطیلات طولانی مدت نوروز. هستند کسانی که تعطیلات را فرصتی مناسب می دانند برای خواندن و دانستن. رسم است که مطبوعات شماره های پایان سال خود را «ویژه» ببینند و خوراکی برای روزهای فراغت مخاطبان خود فراهم کنند؛ بر حجم مطالب می افزایند و بهاریه می نویسند، با چهره های مورد علاقه مردم گفت و گو می کنند و از موضوعات مورد توجه گزارش می نویسند. این ویژه نامه اما هیچ کدام را ندارد. گفتیم شاید از حجم زیاد گزارش و مقاله و خبر و مصاحبه دلزده شده باشید و نخواهید در نوروز هم به سیاق بقیه ایام سال بخوانید و بدانید. نتیجه همین است که در دست دارید؛ پازلی از تاریخ معاصر ایران که هر تکه اش را کسی طراحی کرده است. دیدیم آنچه می خواهید «ناشنیده» است و گفتیم چه ناشنیده ای بهتر از خاطرات چهره هایی که تاریخ معاصر این مرز و بوم را زیسته اند. سراغ فعالان سیاسی و هنرمندان و اهالی فکر رفتیم تا خاطره ای را برایتان روایت کنند. خاطراتی که موضوع ندارد، اما موضوعیت دارد؛ پازلی است از تاریخ معاصر ایران که در کنار هم، تصویری از سیاست و جامعه و تاریخ و اقتصاد این کشور پیش روی شما قرار می دهد. امیدواریم هدیه «ویژه» نوروزی نسیم بیداری به کامتان شیرین بیاید.»

بعد از این مقدمه خاطرات آغاز می شود؛ خاطراتی از تقی آزادارمکی، محمود آموزگار، محمدعلی ابطحی، منصوره اتحادیه، مرتضی احمدی، ابراهیم اصغرزاده، محمدرضا اصلانی، عماد افروغ، هوشنگ امیراحمدی، محمد ایرانی، محسن ایزدخواه، مصطفی ایزدی، محمدابراهیم باستانی پاریزی، محمدرضا باهنر، اشرف بروجردی، محمد بسته نگار، سیدمحمد بهشتی، محمد توسلی، فرهاد توحیدی، اکبر ثبوت، محمدمهدی جعفری، سهیلا جلودارزاده، علی اکبر جوانفکر، محمد حجتی کرمانی، الیاس حضرتی، سعید حنایی کاشانی، جهانبخش خانجانی، سیدابوالفضل خراسانی، هادی خسروشاهی، محمد خوش چهره، صباح زنگنه، ابوالحسن داوودی، ناظم دباغ، کامبیز درمبخش، ایران درودی، سیدمحمود دعایی، حمیدرضا دهقانی پوده، عباس دوزدوزانی، غلامعلی رجایی، محمدرضا رحمت، علی رضاقلی، صادق زیباکلام، جمال ساداتیان، محمدعلی سبحانی، مهدی سعیدالذاکرین، عباس سلیمی نمین، حسین سیف زاده، خسرو سینائی، حسین شاه حسینی، احسان شریعتی، ابوالفضل شکوری، عبدالله شهبازی، علی صالح آبادی، هاشم صباغیان، محمدابراهیم طاهریان، سیدمهدی طالقانی، بیژن عبدالکریمی، محمدمهدی عبدخدایی، محمدحسن عرفانیان، قدرت الله علیخانی، محسن غرویان، بهروز غریب پور، حسن غفوری فرد، علی اکبر فرازی، مهدی فیروزان، امیرحسین قاضی زاده هاشمی، حسن کاظمی قمی، محمد قمی، رضا کاظمی، عبدالجبار کاکایی، جمیله کدیور، ایرج گلدوزیان، پیروز مجتهدزاده، قاسم محبعلی، احمد محسنی گرکانی، جهانگیر مستوفی، احمد مسجدجامعی، مجتبی مطهری، علی مطهری، حبیب الله ملکوتی فر، کیومرث منشی زاده، جواد منصوری، سیداحمد موسوی، عبدالواحد موسوی لاری، فرشاد مؤمنی، حسید میرمحمدصادقی، سیدمرتضی نبوی، رضا نیازمند، فروغ نیلی احمدآبادی، محمدرضا واعظ مهدوی، اکبر هاشمی رفسنجانی، فاطمه هاشمی رفسنجانی، محمد هاشمی رفسنجانی، حمید هوشنگی و ابراهیم یزدی.

این بخش یک تکمله هم دارد؛ خاطراتی از 9 چهره معاصر که منتشر شده اند اما مورد توجه واقع نشده اند. خاطرات حسن روحانی، مرحوم عزت الله سحابی، مرحوم احمدصدرحاج سیدجوادی، مجتبی طالقانی، علی لاریجانی، محمد محمدی ری شهری، عفت مرعشی، محمدرضا مهدوی کنی و علی اکبر ناطق نوری.

پس از این بخش ویژه، مطالب معمول نسیم بیداری آغاز می شود. ابتدا بخش بیست و پنجم مشروح مذاکرات مجلس خبرگان قانون اساسی و بعد بخش سیاست. بخش سیاسی این شماره به بررسی «آداب و ادب اپوزیسیون» اختصاص دارد و طی آن، مفهوم «مخالف قانونی و به رسمیت شناخته شده» واکاوی شده است. «در مصائب اپوزیسیون بودن»، یادداشتی از مسعود پزشکیان، مصاحبه با هاشم صباغیان، گفت و گو با اکبر اعلمی، امیر محبیان، اسماعیل کوثری، سیدحسین موسوی تبریزی، سیدمحمد غرضی و احمد خرم از جمله مطالب این بخش است.

بخش اقتصاد نسیم بیداری به نقد لیبرالیسم می پردازد. عنوان پرونده «لیبرالیسم یا دلالیسم» است و چنین معرفی شده است:  اقتصاد ایران سه تجربه روشن دارد که نشان می­ دهد آموزه­ های اقتصاد آزاد در این ساخت سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، کار نمی­ کند؛ یک­ بار محمدرضا پهلوی فکر کرد که به پشتوانه دلارهای نفتی، می­ تواند کشورهای صنعتی را پشت سر بگذارد و در زمره توسعه­ یافته­ ها دربیاد. یک دهه بعد، «اقتصاد تعادلی» به اجرای «تعدیل ساختاری» منجر شد و باز دو دهه بعد، به اسم «عدالت» همان توصیه­ های اقتصاددانان نئولیبرال به اجرا درآمد. در هر سه تجربه، «شعارها» با «واقعیت­ ها» شکافی نجومی داشت و نه تنها شکاف درآمدی در کشور بهبود نیافت و نابرابری کاهش پیدا نکرد، که بزرگ­ترین فسادهای مالی، موج ورشکستگی صنایع کوچک و متوسط، گرانی، بیکاری و... بیشتر و بیشتر شد و دامن مردم را گرفت. اما در هیچ ­کدام از این سه تجربه، مردم این کشور به یاد ندارند که توصیه­ کنندگان و مجریان، به اشتباه خود اعتراف و از مردم عذرخواهی کرده باشند. در تجربه نخست، پهلوی دوم مخالفانش را به خروج از کشور تشویق کرد، در تجربه دوم همه اشکال به مجری نسبت داده شد و در تجربه سوم، حجم غیرقابل تصوری از کذب و تکذیب منتشر شد که نشان دهد هم نابرابری کاهش یافته، هم تورم کنترل شده، هم صادرات رشد کرده و هم بی­کاری کم شده است.

واقعیت این است که این سه تجربه تلخ، نتیجه­ ای جز گسترش و تعمیق فساد مالی و اداری، رشد فقر و دورتر شدن از اهداف توسعه نداشته است. اقتصاد ایران هر وقت بیشتر به سمت «لیبرالیسم» سوق پیدا کرده، بیشتر گرفتار «دلالیسم» شده و این یعنی اقتصاد آزاد در این در این ساخت سیاسی، اجتماعی و اقتصادی، کار نمی ­کند. پرونده پیش رو تلاش دارد نشان دهد مدعیان لیبرالیسم در ایران چقدر از شناخت جامعه خود فاصله دارند...»

بازخوانی تجربه اقتصاد ایران از شعار اقتصاد آزاد، مقاله ای از دکتر علی عرب مازاریزدی با عنوان «اقتصاد رانتی و ایدئولوژی بازار»، یادداشتی از دکتر ناصر زرافشان با عنوان «قدرت های جهان و نئولیبرال های ایران»، گفت و گویی با علی رضاقلی با عنوان «نئولیبرال های ایرانی دچار عقب ماندگی فکری شده اند»، یادداشتی از محمدرضا فرهادی پور با عنوان «نظریه اقتصاد بازار کار می کند یا نه؟» میزگردی با حضور دکتر عباس شاکری، دکتر محسن رنانی و دکتر فرشاد مؤمنی با عنوان «کارنامه سیاه، اقتصاد تباه» مقاله ای از دکتر علی دینی با عنوان «افسانه نظم خودجوش و کارآمد بازار آزاد»، یادداشتی از دکتر میکائیل عظیمی با عنوان «کدام آزادی؟ کدام بازار؟»، یادداشتی از رضا مجیدزاده با عنوان «اژدهای خودتنظیم»، یادداشتی از دکتر احسان شریعتی با عنوان «بورژوا داریم تا بورژوا»، تحلیلی از دکتر حسین راغفر در مورد بازار کار و سیاست های تعدیل و فصلی از کتاب در دست انتشار «بنیان های نهادی اقتصاد آزاد» به قلم دکتر محمدقلی یوسفی مطالب این بخش را تشکیل می دهد.

نسیم بیداری شماره 45 و 46 در 260 صفحه منتشر شده و 10 هزار تومان قیمت دارد.  




دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: دوشنبه 19 اسفند 1392 02:20 ب.ظ

سرزمین و مردم ژاپن

سه شنبه 13 اسفند 1392 06:25 ب.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: ناب و نایاب ،

از نیمه های دهه 1340 شمسی، بنگاه نشر و ترجمه کتاب، دست به انتشار مجموعه کتاب هایی زد با عنوان کلی «چهره ملل». در این مجموعه، یک ملت و سرزمین زیست آنان، بخشی از تاریخشان و ویژگی های فرهنگیشان معرفی می شد. یکی از نخستین کتاب های این مجموعه «سرزمین و ملت ژاپن» بود به قلم ژوزفین وُ آن و ترجمه محمود کیانوش. کتاب در سیزده فصل تنظیم شده است: جغرافیای کشور جزیره ای، جمعیتی کثیر در سرزمینی کوچک، کشتزران ژاپن، زندگی خانوادگی در ژاپن، زندگی مذهبی ژاپنیان، روزهای مقدس و فرخنده و جشن های ژاپن، تاریخ ژاپن باستان، روزگار شگون ها، دوره انزوا، اشغال ژاپن به وسیله متفقین، هنرهای ژاپن و جاده توکائیدو، وفص سیزدم: شهرهای بمباران شده هیروشیما و ناگازاکی.

مترجم در مقدمه ای کوتاه، اثر را چنین معرفی می کند: «سرزمین افسانه، شعر، زیبائی و هنر، از یک سو عرصه پندار و خیال و از سوئی صحنه واقعیت و اندیشه است. کشور آفتاب طالع نه گذشته خود را با همه رنگ ها و نواهایش فراموش کرده ونه گامی از کاروان شابنده تمدن واپس مانده است. توانایی و دانایی این ملت براستی تحسین و اعجاب همه را برمی انگیزد.

دیار جامه های حریر، ترانه هاای کوتاه و شکوفه های آلبالو، در زمانی کوتاه توانست به صنعت بگراید، آهن را بکار گیرد و در اقتصاد جهان، سهمی بزرگ و موثر داشته باشد.

اینان صدوچند سال پیش مردمی بودند بی خبر از جهان و پیشرفت های درخشان انسان های دیگر، و امروز همه جهانیان از فراورده های دانش و هنر آنان بهره می برند.

با خواندن این کتاب به این سرزمین بزرگ گام می گذارید، زیبائی ها و شگفتی های آن را می بینید و با زندگی و هنر و اخلاق و فرهنگ مردم آن در گذشته و حال آشنا می شوید.»

نویسنده البته به ظرافت نقش «نجات دهندگی» دنیای غرب و به ویژه آمریکا را برجسته می کند، ژاپن را به نوعی مدیون «جهان آزاد» می خواند و از کمک های غرب به این مردم برای مدرن شدن تجلیل می کند و البته در لابه لای آن هم از زمینه های فرهنگی پذیرش این کمک ها نزد ملت ژاپن سخن می گوید و از آن تقدیر می کند. برای نمونه: «با آمدن آمریکائیان که ژاپنیان آنان را وحشی می خواندند، توکوگاواها به اندازه ای اعتبار خود را از دست دادند که طایفه توکوگاواها سرانجام زوال یافت.» یا «امروز ژاپنیان بخاطر کمک هایی که گروهی از آمریکائیان در راه ایجاد ژاپن نو کرده اند، سپاسگذار آنان هستند. ژاپنیان علاقه دارند تا آنجا که می توانند از روش ها و پدیده های غرب آگاهی یابند و غربیان را به آمدن به سرزمین خود تغیب کنند.»

با وجود این تأکیدات بیشتر سیاسی، کتاب حاوی نکات مهمی درباره ملتی است که هم به شدت به سنت های خود پایبند است و هم به شدت مدرن.

اطلاعات کتاب: طبق رسم بنگاه، در صفحه اول این کتاب هم، زیر نشانه تاج عبارت «بفرمان محمدرضا شاه پهلوی آریامهر» درج شده و پشت آن هیات مدیره بنگاه معرفی شده اند. کتاب شماره 165 را در سلسله انتشارات موسسه دارد و در سال 45 منتشر شده و عجیب است که شماره ثبت کتابخانه ملی ندارد.

«سرزمین و ملت ژاپن» چهارمین اثر در سلسله چهره ملل و مصور است.

نویسنده: ژوزفین وُآن

مترجم: محمود کیانوش

ناشر: بنگاه ترجمه و نشر کتاب

نوبت چاپ: اول، 1345

شابک: --------

قطع: رقعی

قیمت: 220 صفحه، 70 ریال

 




دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: سه شنبه 13 اسفند 1392 06:29 ب.ظ

چه گوارا، چهره یک انقلابی

دوشنبه 28 بهمن 1392 04:47 ب.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: معرفی و مرور ،

نیمی از جهان قهرمانش می دانستند و نیم دیگر قربانی، نیمی عاشق و نیمی دیوانه؛ دیوانه ای که چند صباحی مطرح می شود و بعد مانند دیگر دیوانه های جهان، فراموش می شود و سکه اش از رونق می افتد. اما گذشت زمان نشان داد که چه عاشق و چه دیوانه، چه قربانی و چه قهرمان فراموش شدنی نیست؛ حداقل برای همه کسانی که یک دوره از زندگیشان با آرمان خواهی گره می خورد. جوانان شرق و غرب. «چه» با تاریخ آرمانخواهی گره خورد و شد نماد تمام عیار اعتراض.

نام اصلی اش ارنستو گوارا دلا سرنا اما مشهور به چه بود. متولد آرژانتین و دانش آموخته رشته پزشکی بود. خانواده اش در آرژانتین نسبتا معتبر بودند و متمکن. دنیا در حال دگرگون شدن بود و کاپیتالیست ها در رقابت با سوسیالیست ها، تلاش می کردند تعداد بیشترین از کشورها را به اردوگاه خود جذب بکنند. همه جا صحبت از دو اردوگاه بزرگ بود و تب پیوستن به هر یک از این دو. آرژانتین زیر پای ابرقدرت غربی بود و خیلی زود، تسلیم سبک زندگی آمریکایی شد. چیزی که بعدها، چه درباره اش نوشت: «پی برده ام چیزی دارد در من شکل می گیرد که از مدت ها پیش، در گرماگرم جنجال شهر رشد می کرده: نفرت از تمدن، تصویر تحقیرشده آدم ها که با ضرب آن همهمه ترسناک، شتابان تجمع می کنند.» سفری با دوچرخه را آغاز کرد که سرنوشتش را تغییر داد؛ به انقلابیون گواتمالا پیوست، از آنان جدا شد و به مکزیک گریخت، با فیدل کاسترو آشنا شد و کنار او قرار گرفت، انقلاب کوبا را سامان داد و چندی بعد در کادر رهبری کوبا قرار گرفت. اما قرار گرفتن در قدرت مصائب خاص خود را داشت؛ مصلحت اندیشی و سکوت، کنار آمدن و ندید گرفتن، مذاکره و باج دادن، امتیاز گرفتن و امتیاز دادن. این ها با روحیات ارنستو جور نبود و خیلی زود از عضویت در کابینه کاسترو استعفا داد. کمی بعد از کادر رهبری هم کناره گرفت و عازم کنگو شد تا انقلابی را در آنجا سامان دهد. موفق نبود و بنابراین به بولیوی رفت و در حالی که داشت مقدمات یک مبارزه را شکل می داد، خود را تنها یافت. در محاصره افتاد، دستگیر شد و به سرعت اعدام و دفن شد، در جایی که تا 30 سال مخفی بود.

آنچه چه گوارا به صدای اعتراض تبدیل کرد، همین ناآرامی اش بود و کرنش نکردنش در برابر قدرت. او یک انقلابی خالص بود که حتی وقتی به پیروزی رسید، حاضر نشد به قیمت ماندن در قدرت از اصول انقلابی اش دست بکشد.

اطلاعات کتاب: زندگینامه مصور چه گوارا را فرناندو دیه گو گارسیا و اسکار سولا تهیه کرده اند. آنان با سفر به مناطقی که روزگاری چه در آن زنگی کرده، آرژانتین و کوبا و بولیوی، تک تک عکس های او را جمع کرده و از جزئیات زندگی اش در گفتگو با آشنایانش یادداشت برداشته اند. کتاب حاوی بیش از 500 قطعه عکس از چه، از دوران طفولیت تا مرگ، تشییع جنازه اش در کوبا پس از 30 سال و... است.

کتاب در 16 فصل تنظیم شده و مرحله به مرحله با چه پیش می رود. در انتها سالشمار زندگی او آمده و ناشر هم در ابتدا کتاب، پوستری قابل جداشدن از چه گوارا به خوانندگان کتاب اهدا کرده است.

کتاب از محصولات نشر جوانمرگ شده کاروان است؛ چاپ اول آن سال 1385 و چاپ دومش یک سال بعد منتشر شد. متن اصلی را گیتا گرکانی ترجمه کرده است و از عکس ها چنین برمی آید که ناشر تلاش داشته تا حد ممکن به کتاب اصلی وفادار باشد و عکس ها را با حداقل حذف منتشر کند.

نویسنده: ماتیلدا سانچس

عکس­ها: فرناندو دیه گو گارسیا، اسکار سولا

مترجم: گیتا گرکانی

ناشر: کاروان

شابک: 6-81-8497-964-978

نوبت چاپ: دوم، 1386

قطع: رحلی

قیمت: 240 ص، 12500 تومان 




دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: یکشنبه 4 آبان 1393 01:58 ق.ظ

چند امتیازنامه عصر قاجار

شنبه 19 بهمن 1392 03:46 ب.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: معرفی و مرور ،

همه ما از شاهان قاجار تصویر انسان‌هایی خوش‌گذران، نفهم، بی‌خیال و بی‌سوادی داریم که فقط و فقط به فکر عیاشی خود بودند و کاری برای مملکت‌شان نکردند. شاهانی که برای تامین هزینه‌های عیاشی خود به فروش کشور به بیگانگان دست زدند و امتیازهای ننگین دادند و لقب فروختند و ایران را ویران کردند. این تصور البته درست است اما کامل نیست. کمی که در تاریخ این سرزمین دقیق شوی، برایت سئوال می شود که آیا فتحعلی شاه می‌توانست تن به امضای قرارداد صلح ندهد یا وضعیت کشور اصلا چنین اجازه‌ای به او نمی‌داد؟ ناصرالدین شاه فقط به قصد عیاشی و خوش‌گذرانی سه بار عازم فرنگ شد، یا می‌خواست با تمدن جدید غرب هم آشنا شود؟ مظفر مجبور به اصلاحات شد یا خودش هم علاقه داشت که وضع کشور کمی سروسامان بگیرد؟

ژاسخ به این سئوالات واقعا سخت است؛ درست که بیشترین امتیازها، با بیشترین نفع برای طرف خارجی و کمترین نفع برای دولت و ملت ایران در عهد قاجار، به‌ویِژه دوره ناصری، به خارجی‌ها تقدیم شد، اما واقعیت آن است که قواعد رسمی و غیررسمی، وضعیت سازمان دولت، شکل ارتباط مردم با هم و با حکومت، ساختار حقوق مالکیت، آمادگی برای پذیرش موسسات تمدنی و... همه و همه شرایطی را فراهم می‌آورد که دست دولت را برای اعمال اقتدار می‌بست و به دولت‌ها و افراد رند خارجی فرصت می‌داد که خواست‌های خود را به طرف مقابل تحمیل کنند. این البته به معنی تطهیر شاهان قاجار نیست بلکه تاکید بر این واقعیت است که ظرفیت‌های نهادی در ایران، خیلی فراتر از آن‌چه در عمل رخ نمود، نبود.

متن امتیازنامه‌هایی که در دوره سلطان صاحب‌قران و خان مظفر با طرف‌های خارجی به امضا رسید، نشان می‌دهد که دولت ایران هم دوست داشته کشور را متمدن کند و به ابزار روز مجهز، اما چون هیچ عامل درون‌زایی این پیشرفت‌ها را نمی‌طلبید، علاوه بر آن سازمان دولت به شدت ناکارآمد بود و نخبگان اطراف شاه به دنبال تامین منافع خود بودند، این امتیازها عملا سود چندانی نمی‌بخشید.

برای نمونه امتیازنامه راه‌آهن تهران به ری یا متن قرارداد ایران با رویتر برای تاسیس بانک در ایران، که در آن سروسامان دادن به مالیه دولت به عنوان هدف اصلی ذکر شده، معلوم می‌کند که بر خلاف تصور رایج، شاهان قاجار هم، طالب تحول در اقتصاد و جامعه بوده‌اند اما به هر دلیلی (نداشتن اعتماد به نفس در مقابل طرف خارجی، یا اشتیاق فراوان به دریافت ابزار نوین، عدم شناخت از مسائل حقوقی و اصول قراردادهای بین‌المللی و...) امتیازنامه‌ها آن‌طور که انتظار داشتند به موفقیت نمی‌انجامید و فقط صاحبش را صاحب ثروت می‌کرد.

امتیازنامه‌های عصر قاجار نشانه‌ای است از ظرفیت‌های سازمانی این کشور؛ نگاه ساده‌انگارانه به تمدن جدید، اعتماد بیش از اندازه به خارجی‌ها، ضعف شناخت از تحولات جهان و ریشه‌های آن و... در یک کلام همه آن‌چه یک ملت در چنته داشت.

اطلاعات کتاب: رساله «چند امتیازنامه عصر قاجار» یکی از نسخ خطی کتابخانه مجلس شورای اسلامی است. نام اصلی این رساله 161 صفحه‌ای، «مجموعه امتیازنامه‌ها» بوده اما به گفته مصحح، چون این چند امتیاز یک‌دهم آن‌چه واگذار شده نبوده، عنوان فعلی را برای آن انتخاب کرده است.

بر اساس تصویری مندرج در کتاب، می‌توان فهمید نسخه اصلی متعلق به مجید فیروز بوده و ظاهرا با مجموعه کتاب‌های او به کتابخانه مجلس شورای ملی اهدا شده است.

ترتیب قراردادها به این شرح است: 1-امتیازنامه راه‌آهن حضرت عبدالعظیم 2-امتیازنامه چاه آرتیزین 3-امتیازنامه ترامواه 4-امتیازنامه بانک شاهنشاهی ایران 5-امتیازنامه قند 6-امتیازنامه شیشه‌آلات 7-امتیازنامه شمع گچی 8-امتیازنامه مشروبات 9-امتیازنامه چراغ و برق و تلفن 10-امتیازنامه راه عربستان [خوزستان] 11-امتیازنامه دخانیات دولت علیه 12-امتیازنامه من دوپیته [حراج عمومی] 13-امتیازنامه کالسکه 14-امتیازنامه چوب شمشاد 15-امتیازنامه بیمه حمل‌ونقل 16-امتیازنامه کاغذسازی 17-امتیازنامه گچ و آهک و سنگ‌تراش و مرمر و سنگ آردواز 18-امتیازنامه راه‌آهن دکویل 19-امتیازنامه راه فی ما بین تبریز و دارالخلافه 20-امتیازنامه چراغ گاز و 21- اجازه‌نامه ایجاد اداره حمل‌ونقل عامه در ایران به توسط کالسکه‌های خودرو.

از این میان، تنها امتیاز آخری مربوط به دوره مظفرالدین‌شاه است و مابقی در دوره سلطنت طولانی ناصرالدین واگذار شده‌اند.

نویسنده: -

به کوشش: میرهاشم محدث

ناشر: سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد

نوبت چاپ: اول، 1380

شابک:   978-964-422-143-5

قطع: وزیری

قیمت: 136 صفحه، 750 تومان

 




دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: یکشنبه 4 آبان 1393 02:01 ق.ظ

تاریخ اجتماعی ایران از انقراض ساسانیان تا انقراض امویان

جمعه 4 بهمن 1392 08:17 ب.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: معرفی و مرور ،

جمع آوری، تدوین و نوشتن تاریخ ایران در مقطعی از دوره پهلوی اول شروع شد و در دوره پهلوی دوم اوج گرفت و طبیعی بود که تاریخ نویسان ایرانی، تحت تاثیر ناسیونالیسم افراطی حکومت قرار بگیرند و بنابراین در مورد حادثه مهمی مانند فتح ایران به دست اعراب، دچار تناقض شوند. این تناقض حتی در کارهای استاد مسلم ادبیات تاریخی ایران، سعید نفیسی هم به چشم می خورد و خود را از لابلای متن به رخ خواننده می کشاند. تناقض از آنجا ناشی می شود که تاریخ نویسان می بینند برخی از ساکنان آن روز این سرزمین به استقبال مهاجمین می رفتند و با روی گشاده، هم دین و آئین آنان را می پذیرفتند و هم به محکم شدن پایه های حکمرانی ایشان کمک می کردند. نفیسی البته هوشمندی خرج می دهد و ضمن برشمردن وضعیت اجتماعی ایران در آستانه ظهور اسلام، رقابت و اختلاف بین طبقات برتر، قوی بودن طبقه روحانیون و محروم بودن مردمان عادی از حقوق اولیه را از عوامل اصلی سقوط ساسانیان عنوان می کند. از آن سو، ضمن تجلیل از رسول اکرم و اصول دین اسلام، برابری آحاد مردم، به رسمیت شناختن حقوق افراد و محترم بودن حقوق مالکیت، انتقادات خود از اعراب را، که عموما تازیان می خواند، متوجه خلفای بنی امیه می کند.

کتاب به این ترتیب آغاز می شود و پایان می یابد: اوضاع اجتماعی و سیاسی ایران هنگام حمله تازیان، سرنوشت ساسانیان، دوگانگی در ایران ساسانی، جامعه روحانی در دوره ساسانی، طبقات مردم در دوره ساسانی، حقوق شخصی در دوره ساسانی، روابط ایران و عربستان، سیرت رسول اکرم، خلافت، استیلای تازیان بر ایران، نتیجه استیلای تازیان بر ایران، اوضاع اقتصادی ایران در این دوره، پول ایران در این دوره، سازمان اداری، روش حمکرانی تازیان بر ایران، اوضاع اجتماعی در این دوره، جنگ های خارجیان در زمان امویان، تبلیغات سیاسی و مذهبی خارجیان، مخالفان خلافت، حوادث این دوره موثر در تاریخ ایران، کارگزاران تازی در برابر تاریخ و در نهایت، غنایم تازیان از ایران.

نویسنده در بخش استیلای تازیان، گزارش هایی از فتح مناطق مختلف سرزمین ایران، از سر حدات غربی در یمن امروز تا سرحدات شرقی در نزدیکی چین ارائه می دهد و بعد، داستان هایی از قتل و غارت اعراب نقل می کند که البته همه را به خوی وحشی گری اعقاب بنی امیه نسبت می دهد.

نفیسی در بخش دیگر کتابش، از اوضاع اقتصادی ایران قبل و بعد از استیلای اعراب سخن می راند که اینجا هم ردپای احساسات ناسیونالیستی به چشم می خورد از جمله اینکه تقریبا مالیات همه مناطق کشور را کمتر از دوره ساسانیان عنوان می کند که به معنی کاهش تولید است.

با همه این اوصاف کتاب اطلاعات ذی قیمتی در باب وضعیت جامعه ایرانی، سازمان اداری و کارکرد اقتصادی آن، نخستین حکمرانان مسلمان ایران و نسبت آئین های مذهبی قدیمی با دین جدیدالورود اسلام ارائه می دهد.

اطلاعات کتاب: عبدالکریم جربزه دار، مدیرمسئول انتشارات اساطیر در مقدمه ای کوتاه به تاریخ مهر 1383، می نویسد «تاریخ اجتماعی ایران از انقراض ساسانیان تا انقراض امویان» نخستین بار در اسفند سال 42 در سلسله انتشارات موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، در 276 صفحه قطع وزیری منتشر و بعد از مدتی به دلیل عدم تجدید چاپ، نایاب شد. او که مصحح کتاب هم هست، تیترها و میان تیترهایی برای آن انتخاب کرده و برای روان شدن متن، علائمی را هم به کار برده است با این حال، متن هنوز به تعداد بیشتر ویرگول و نقطه نیاز دارد.

از دیگر کارهای مصحح، تهیه فهرستی هشت گانه، شامل نام کسان، اقوام و خاندان ها و سلسله ها، شاهک ها، ادیان و فرق و مذاهب، اسامی و اصطلاحات و پیشه ها، اساطیر و افلاک، نام جای ها و کتابنامه است.

نویسنده: سعید نفیسی

مصحح: عبدالکریم جربزه دار

ناشر: اساطیر

نوبت چاپ: اول، 1384

شابک: 0-353-331-964-978

قطع: وزیری

قیمت: 302 صفحه، 3800 تومان

 

 




دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: یکشنبه 4 آبان 1393 02:03 ق.ظ

اقتصاد نهادی

شنبه 21 دی 1392 03:11 ب.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: معرفی و مرور ،
«کتاب اضر، مرور مختصر بر اقتصاد نهادی است و به سیر تحول این دیدگاه، از اوایل قرن بیستم تا کنون می پردازد. در این کتاب، اندیشه های متفکران مهم و تاثیرگذار در مکاتب اصلی اقتصاد نهادی، مورد تدقیق قرار می گیرد. اقتصاد نهادی، دیدگاهی اقتصادی است که به پیوند نهادها با نظریه اقتصادی توجه دارد و از این رو، از دیدگاه نئوکلاسیک ، به دلیل نادیده گرفتن نهادها انتقاد می کند. در این مکتب به طور خاص ماهیت، خاستگاه، تکامل نهادها و آثار آنها بر کارایی و عملکرد اقتصادی بررسی می شود. اقتصاد نهادی، مجموعه ای از نظریه های مختلف است که ابتدا در اقتصاد بسیار تاثیرگذار بودند، اما بعدها در اواسط قرن بیستم تا حد زیادی از اهمیت و جایگاه آنها کاسته شد و سرانجام، در اواخر قرن بیستم، قدرت خلاقیت نوآوری و سازندگی اش بسیار افزایش یافت و به نفوذ و اعتبار بسیاری دست یافت. در کتاب حاضر، جریان های اخیر توسعه با رویکردی تاریخی تشریح شده است و بررسی می شود که متفکران یا مکاتب گوناگون، چگونه موضوعات مهمی مانند اهمیت عادات و رسوم، نقش قواعد رسمی و غیررسمی، ارتباط و پیوند سازمان ها و نهادها، سلسله مراتب و نقش مکمل نهادها و خصلت پویا و تکاملی دگرگونی نهادی را کشف کردند...»

این بخشی از مقدمه دکتر محمود متوسلی استاد دانشگاه تهران بر کتاب تالیفی برنارد چاونس، استاد اقتصاد دانشگاه دیترویت پاریس، است اما نویسنده، به معرفی کتاب اکتفا نمی کند و در ادامه، در پیشگفتاری نسبتا مفصل، ضمن معرفی مکتب نهادگرایی در اقتصاد، نقاط قوت و ضعف کتاب را هم به بررسی می نشیند. وی دلیل اصلی جلب توجه به اقتصاد نهادی در دهه های اخیرا را شکست برنامه های توسعه ای می خواند که بدون توجه به وضعیت فرهنگی و اجتماعی کشورهای اروپای شرقی در دهه 1980 و 90 میلادی به اجرا درآمد. متوسلی در بخش دیگری از پیشگفتار خود، به جریان غالب در اقتصاد می پردازد و توضیح می دهد که در مقطعی اقتصاددانان و از جمله جان استوارت میل، توجه ویژه ای به علم فیزیک نشان دادند و منطق های اثباتی آن را برای توضیح مسائل اقتصاد مفید یافتند. همین توجه، سبب شد که به تدریج از نقش ارزش های و فرهنگ جوامع در عملکرد اقتصادهای ملی غفلت شود و جریان غالب یا همان مکتب نئوکلاسیک فراگیر شود. به گفته مترجم کتاب، نخست مکتب تاریخی آلمان بود که در مقابل مکتب کلاسیک قد علم و انتقادهای جدی به آن وارد کرد  بعد از آن، هر ساله بر حجم انتقادات بر جریان غالب افزوده شد. نقطه عطف این انتقادات مقاله «ماهیت بنگاه» به قلم رونالد کوز بود که به مثابه احیاکننده نهادگرایی عمل کرد.

بعد از مقدمه مترجم، متن اصلی آغاز می شود؛ شش فصل شامل: خانواده نهادگرایان در اقتصاد، نهادگرایی اصیل، مکتب اتریش و لیبرالیسم تحدید شده، اقتصاد نهادی جدید، جریان های فکری معاصر در اروپا و فصل آخر با عنوان وجوه اشتراک و تفاوت دیدگاه های مختلف نهادگرایی. چاونس در فصل نخست توضیحی درباره آرای اشمولر، وبلن، همیلتون و کامونز می دهد و نقبی هم به نوشته های پولانی می زند. در فصل دوم نگاهی به نظران منگر و هایک دارد و از «قواعد، تقسیم دانش و انتقال و ترویج آن» سخن می گوید. فصل چهارم به بررسی نظرات ویلیامسون و داگلاس نورث اختصاص دارد در دو فصل بعد نیز به معرفی مکاتب فکری جدید که ملهم از نهادگرایی اند و وجوه مشترک و موارد افتراق شان می پردازد.

حسن کتاب این است که در حجم کم، اطلاعات مفیدی درباره یکی از مهم ترین مکاتب اقتصادی حال حاضر دنیا ارائه می دهد.

اطلاعات کتاب: ترجمه فارسی «اقتصاد نهادی» در سال 1390 منتشر شد. مترجمان، اثر را از نسخه انگلیسی (به قلم فرانسیس ولز)، به فارسی برگردانده اند که در سال 2009 میلادی منتشر شده بود.

ناشر کتاب انتشارات دانشگاه تهران است که شماره مسلسل آثار منتشر شده اش به 6831 رسیده. کاغذ مورد استفاده، کاغذ کاهی مرغوب است که سبب شده قیمت کتاب مناسب باشد.

نویسنده: برنارد چاونس

مترجم: محمود متوسلی، علی نیکونسبتی، زهرا فرضی زاده میاندهی

ناشر: دانشگاه تهران

نوبت چاپ: اول، 1390

شابک: 3-6157-03-964-978

قطع: وزیری

قیمت: 200 صفحه، 4500 تومان





دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: شنبه 21 دی 1392 07:54 ب.ظ

نسیم بیداری 43

جمعه 13 دی 1392 02:19 ب.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: مجله بازی ،

دو مفهوم مهم «عدالت» و «آزادی»، ارتباط و نسبتشان، امکان بهره مندی از هر دو یا مانعه الجمع بودنشان، درک روشنفکران ایرانی از عدالت و از آزادی، نگاه طیف های گوناگون و جریان های مختلف فکری به این دو مفهوم اساسی، موضوع اصلی این شماره نسیم بیداری است. در مقدمه پرونده می خوانیم: «در طول تاریخ فرازهایی نیز ظهور و بروز یافته اند که میدان بر تجلی هر دوی این آرمان تنگ و ضیق بوده است و گریزی جز گزینش یکی از میان این دو نبوده است. اینجاست که مغموم و دردمند باید اعتراف کرد که در قاموس مفاهیم بشری، ارزشی به بلندای عدالت نمی توان یافت که چنان شرافتی داشته باشد که آزادی ولو موقت و مقطعی، میدان را به آن بسپارد و کناره گیری نجیبانه داشته باشد. هر نیت، آرمان، باور و اندیشه ای که آزادی را از میدان براند، قاتل آرمان بزرگی از بشریت و قصاص آن اضمحلال و نابودی است؛ الا عدالت راستین و واقعی که خود، خونبهای آزادی است.»

گفتگو با دکتر رضا داوری اردکانی، یادداشتی از شریف لکزایی، مقاله ای از محسن آرمین، یادداشتی از پرویز پیران، یادداشتی از ناصر زرافشان، میزگردی با حضور سیدعلی محمودی و احسان شریعتی، گفتگو با محمود سریع القلم، و گفتگویی بلند و چالشی با موسی غنی نژاد مطالب این پرونده را تشکیل می دهد.

«جویندگان سراب» عنوان پرونده سیاسی شماره دی نسیم بیداری است که به اهمیت و نقش گروه های فشار در فضای سیاسی دنیا و مقایسه آن با کارکرد این گروه ها در ایران می پردازد. «سیاست در کف خیابان» گزارشی است از نقش آفرینی گروه های فشار در سال های پس از انقلاب، احمد صدری از لابی گروه های فشار در آمریکا نوشته و صادق زیباکلام از گروه های فشار ایران و خارج از ایران را با هم مقایسه کرده است.

در این بخش هم مصاحبه ای چالشی با حسین الله کرم وجود دارد که بسیار خواندنی است. آثار و گفتاری از سعید لیلاز، احمد کوشکی، منصور حقیقت پور، حمید بشیریه، حمید ترقی و... دیگر مطالب این بخش را تشکیل می دهد.

موضوع بخش فرهنگ و هنر این شماره، میراث فرهنگی کشور و بلایی است که بر سر آن آمده با عنوان کلی «بر باد رفته». سیدمحمد بهشتی که از خبرگان این حوزه است، گفته: «سازمان را از کارشناسان خبره خالی کردند»، مهدی حجت، قائم مقام رئیس سازمان میراث فرهنگی، از عدم درک صحیح این مقوله در کشور حرف زده و مدیرکل حقوقی سازمان هم از ضربه های سیاست بازی به پیکره میراث فرهنگی سخن گفته است. غیر از این گفتگو با ناصر طلایی و یادداشتی از کامیار عبدی، مصاحبه هایی با جلیل گلشن، حکمت الله ملاصالحی، سیاوش صابری و احمد محیط طباطبایی هم در پرونده وجود دارد که تصویری نسبتا کامل و البته نگران کننده از وضعیت میراث ارائه می دهند.

در بخش ابتدایی، سرمقاله مدیرمسئول با عنوان «راه دشوار روحانی»، پرونده ای در باب محاسن و معایب بودجه 93 و ترجمه مطلبی از توماس فریدمن درباره چین و مطالب معمول هر شماره به چشم می خورد. پرونده بودجه شامل گفتگوهایی با محمدرضا واعظ مهدوی، فرشاد مومنی و بیژن رحیمی دانش، گزارشی از دورنمای اقتصاد ایران، یادداشت هایی از حسین راغفر و میکائیل عظیمی می شود. دکتر مومنی در این مصاحبه، با اشاره به فجایعی که دولت احمدی نژاد در اقتصاد ایران رقم زده، دکتر روحانی را گروگان دولت دهم خوانده است. وی همچنین پیشنهاد کرده برای شفلفیت بیشتر و کاهش فساد در تخصیص های ارزی، دولت بودجه دلاری خود را به مجلس ارائه کند تا روند تخصیص ارز مشخص شود و تحت نظارت نمایندگان مردم قرار بگیرد.




دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: جمعه 13 دی 1392 02:21 ب.ظ

دولتهای ایران از مشیرالدوله تا موسوی

شنبه 7 دی 1392 03:30 ق.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: ناب و نایاب ،

از 14 مرداد 1285 تا 14 خرداد 1368، ایران را نخست وزیران منتخب اداره می کردند؛ اولین شان میرزا نصرالله خان مشیرالدله و آخرین شان مهندس میرحسین موسوی. در این حدود 80 سال، نخست وزیران ایران 116 بار کابینه تشکیل دادند و بیش از 570 «دولتمرد» اعم از وزیر و معاون و رئیس سازمان را به جامعه ایران معرفی کردند. از اولین نخست وزیر قانونی تا آخرین شان، ایران دوره ای پر حادثه را گذراند، هم حوادث جهانی و هم تحولات داخلی از خود مشروطه گرفته تا استبداد صغیر، از فتح تهران به دست مجاهدان گیلان و آذربایجان تا فتح تهران به دست رضاخان قزاق، از تاج گذاری پهلوی اول تا شهریور 20، از اشغال تهران توسط متفقین تا فتح برلین به دست همانان، از گدایی برای دریافت کمک های اصل 4 ترومن تا ترور محمدرضا پهلوی، از فتنه فرقه دموکرات آذربایجان تا سیاست ورزی قوام با استالین، از ترور حاجعلی رزم آرا تا نخست وزیری مصدق، از ملی شدن نفت تا کودتای 28 مرداد، از 16 آذر تا 15 خرداد، از جدایی بحرین تا جنگ در ظفار، از شوک نفتی 52 تا تورم 54، از اعتراضات 56 تا سقوط 57، از 12 بهمن تا 12 فروردین، از نخست وزیری  بازرگان تا اشغال سفارت امریکا، از آمدن بنی صدر تا رفتن قطب زاده، از جنگ تا صلح و... اتفاقاتی که آینه خواست ها و امیدها و آرزوها و اشتباهات این ملت بود و قاعدتا باید به تدبیر همان دولتمردان، به بهترین نتیجه مردم منجر می شد.

این کتاب کوششی است برای شناختن کسانی که در این 8 دهه مصدر امور بوده اند و به نوعی در شرایط امروزمان سهم دارند. فهرست این 116 دولتمرد بر گرفته از «دفتر ثبت کابینه های نخست وزیری» است که در مرکز اسناد ریاست جمهوری نگه داری می شود. در معرفی این دفتر آمده است: «دفتر ثبت کابینه ها با ابعاد 40*27 سانتیمتر و 142 صفحه، مشتمل بر صورت اسامی نخست وزیران، وزرا و دیگر اعضای هیئت دولت، تاریخ تغییر کابینه ها و نیز تاریخ تغییر وزیر یا وزرای یک کابینه است... با توجه شیوه نگارش و نحوه رسم الخط دفتر، چنین به نظر می رسد که تنظیم و تحریر این دفتر از سال 1329 یا 1330 شروع شده تا تغییرات کابینه های نخست وزیری در آن ثبت و ضبط شود و نخستین متصدی دفتر [رئیس دفتر نخست وزیر] در خلال سال های 1329 تا 1338 عهده دار این کار بوده است و سپس اشخاص دیگری به این امر مبادرت کرده اند... بخش اول دفتر [کابینه های مشروطیت تا نخست وزیری مصدق] بر اساس اسناد و مدارک معتبر جمع آوری شده است، ولی از آنجایی که متصدی امر به شیوه تحقیق آشنایی کامل نداشته، مرتکب اشتباهاتی هم شده است...»

از جذاب ترین و البته مهم ترین بخش های کتاب، نمونه دستخط هم نخست وزیران و نمونه امضای تقریبا همه 570 نفری است که به عنوان وزیر یا معاون نخست وزیر در این 60 سال، ایران را اداره کرده اند.

هر کابینه شامل توضیحی کوتاه درباره فرمان تشکیل دولت، جدول وزرا و تغییرات آن، معرفی نخست وزیر و تصویری از او (تنها یا در جمع اعضای کابینه اش) است.

اطلاعات کتاب: با روی کار آمدن دولت اصلاحات در سال 1376، نگاه به مقوله اسناد هم تا حدود زیادی اصلاح و بخل دستگاه های دولتی در انتشار اسناد تاریخی کمتر شد. دولت از خود شروع کرد و با تاسیس مرکز اسناد ریاست جمهوری، گام اول را برداشت. این کتاب اولین محصول این مرکز بود که با عنوان «مجموعه اسناد تاریخی» از تابستان 78 منتشر و روانه بازار کتاب شد.

شورای علمی مرکز شامل دکتر یعقوب آژند، دکتر هاشم آقاجری، دکتر عطاالله حسنی، دکتر عبدالرسول خیراندیش و دکتر غلامحسین زرگری نژاد بود و مهندس میرحسین موسوی، دکتر هادی خانیکی و دکتر احمد مسجدجامعی شورای نظارت آن را تشکیل می دادند تا کوچک ترین شبهه ای نسبت به صحت و سقم اسناد منتشره، وجود نداشته باشد.

انتشار این مجموعه را سازمان چاپ و انتشارات وزارت ارشاد بر عهده گرفت که در آن مقطع یکی از به روزترین و مجهزترین چاپخانه های کشور را در اختیار داشت تا کیفیت کاغذ، چاپ و صحافی هم استاندارد باشد.

نویسنده: -

ناشر: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

نوبت چاپ: اول، 1378

شابک: 8-147-422-964-978

قطع: وزیری

قیمت: 548 صفحه، 1950 تومان

 

  




دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: شنبه 7 دی 1392 03:33 ق.ظ

تاریخ تشیع در ایران

جمعه 22 آذر 1392 02:02 ب.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: معرفی و مرور ،

آیا شیعه یک مذهب عجمی یا ایرانی است؟ چرا مذهب تشیع در ایران تقویت و به تشکیل حکومت هم موفق شد؟ امهات تفکر شیعه و تفاوت آن با عقاید اهل تسنن چه بود و ایرانیان چه نقشی در رواج تشیع داشتند؟ فرق شیعه چگونه شکل گرفت؟ امویان، عباسیان و ایلخانان مغول چه برخوردی با مذاهب گوناگون داشتند؟ ایرانیان شیعه را انتخاب کردند یا مجبور به پذیرش آن شدند؟ و... از این دست سئوالات به ذهن اغلب کسانی که به تاریخ، جامعه شناسی و سیاست علاقه دارند، خطور می کند. جستجو، تحقیق و مطالعه برای یافتن جواب دشوار است و برای همین، اغلب سئوالات بی پاسخی داریم که می ماند. تالیف حجت الاسلام رسول جعفریان اما به بخش زیادی از این سئوالات، پاسخ می دهد و بسیاری از ابهامات تاریخ اسلام در سرزمین ایران را روشن می کند.

دکتر جعفریان در یک بررسی تاریخی-جغرافیایی، نشان می دهد چگونه در قرون اول، علاقه به خاندان رسول الله به موالی ایرانی رسوخ کرد و این منطقه مأمن سادات فراری از حکومت امویان شد، در قرون میانی به تدریج مبانی تفکر شیعه نضج پیدا و به ایران نفوذ کرد و طی سه قرن ششم، هفتم و هشتم، عملا شیعه مذهبی قدرتمند چه از لحاظ فکری و چه از نظر تعدد معتقدین بود.

نویسنده در فصل نخست، تعاریف تشیع را ارائه می دهد و در فصل بعد، علل پیشرفت این مذهب را جستجو می کند. فصل سوم، به اغاز رابطه ایرانیان و شیعیان عراق، شرکت موالی ایرانی در قیام مختار، اختصاص دارد. نویسنده در فصل بعد، با اشاره به شعارهای عباسیان که مایه هایی از تشیع داشت، آن را سبب گسترش بیشتر شیعه عنوان می کند. در همین فصل، هجرت خاندان شیعه اشعری به قم، سراغاز شیوع این مذهب در ایران عنوان شده است.

سفر امام رضا به ایران در قرن سوم، زمینه ساز گسترش این مذهب نزد ایرانیان می شود تا جایی که حتی امام هشتم شیعیان، زائران سنی مذهب دارد که به مدح و دعا و ثنای او پرداخته اند. در همین قرن، شیعه در ری و منطقه جبل هم نفوذ قابل توجهی کسب می کند. از دیگر مناطق مستعد برای گسترش مذهب شیعی، ناحیه طبرستان در شمال ایران است. یکی از دلایل ذکر شده برای گرایش مذهبی اهالی طبرستان این است که ساکنان این منطقه همواره به نوعی خودمختار و با حکومت مرکزی مخالف بوده اند و بنابراین در گرایش های مذهبی نیز، تلاش می کردند بر خلاف نظر و عقیده حکومت عمل کنند. همین زمینه نفوذ شیعه در این منطقه شد. جعفریان در ادامه، از آغاز فعالیت اسماعیلیان به عنوان یکی از فرق شیعه، در این قرن خبر می دهد.

قرن چهارم را باید قرن تثبیت مذهب شیعه در ایران دانست چرا که علاوه بر گسترش فعالیت اسماعیلیه، در طبرستان یک دولت شیعی بر پا می شود. ضمن آن که دولت آل بویه نیز گرایشات مذهبی شیعی داشت. روی کار آمدن غزنویان در قرن پنجم، که ضد شیعه بودند، باعث مهاجرت و بنابراین پراکنده شدن خاندان های شیعه در مناطق مرکزی ایران شد. شیخ مفید به عنوان یکی از برجسته ترین عالمان شیعی مذهب نیز در این قرن ظهور کرد. همچنین در اواسط قرن پنجم، اسماعیلیان توانستند حکومتی تقریبا خودمختار تاسیس کنند.     

جعفریان در ادامه به نفوذ شیعیان در سازمان اداری و دیوانی دولت سلجوقی اشاره می کند و آن را یکی از عوامل گسترش این مذهب می خواند. گزارش هایی از زد و خوردهای مذهبی در نواحی مختلف ایران، مناظره های مذهبی، ردیه نویسی و... نیز در سراسر قرن ششم وجود دارد که نویسنده به آن توجه نشان می دهد. در همین قرن است که شیعه اصولیه یا امامیه به تمامی قد راست می کند. قرن هفتم، قرن پایان رسمی دستگاه خلافت و روی کار آمدن ایلخانان مغول است. یکی از زمینه های بعدی اختلاف شیعه و سنی در همین قرن شکل می گیرد؛ اهل سنت خواجه نصیر ایرانی و شیعی را به همراهی با هولاکوی مغول در برانداختن دولت عباسیان متهم می کنند. جعفریان توضیح می دهد که چرا این اتهام از اساس باطل است.

قرن هشتم برای شیعیان ایران، قرن گشایش بود چون یکی از ایلخانان مغول، الجایتو یا همان سلطان محمد خدابنده، پس از آن که در مسئله زنا و متعه دچار اشکال شد و از فقهای فرقه های مختلف عقایدشان در این باره را پرسید، به شیعه گرایش پیدا کرد. پس از ارتباط بیشتر با علامه حلی، الجایتو شیعه شد و دستور داد در خطبه ها نام ائمه بیاید و سکه به نام 12 امام ضرب شود. در همین قرن دولت سربداران تشکیل شد، اندیشه های صوفیانه به شدت گسترش یافت، تشیع غالی هم نفوذ بیشتری پیدا کرد و نحله های جدید در شیعه، مانند حروفیه، سر برآورد.

فصل آخر کتاب، تشیع ایران در قرن نهم را بررسی کرده است. جعفریان با اشاراه به رسوم خاص شیعه، مراکز اصلی سکونت شیعیان در این قرن را احصا می کند و از روی شواهدی مانند آثار باستانی، کتیبه های بجا مانده و... ثابت می کند که در کدام مناطق، شیعیان حضور پررنگ تری داشته اند. نگاهی به ادبیات منظوم تشیع و رواج ادبیات ردیه نویسی، پایان بخش این فصل و کتاب است. حال زمینه های ظهور دولت شیعی صفوی در ایران آماده شده...

پژوهش ارجمند رسول جعفریان با بهره گیری از بیش از 500 کتاب تالیف شده اما اشکالاتی هم دارد که عدم وجودشان، کتاب را بی نقص می کرد. مهمترین ایراد کتاب را باید در اشکالات متعدد ویرایشی آن دانست. غلط های املایی و تکرار برخی جملات در یک یا دو صفحه پشت هم، زیاد به چشم می خورد. یکی دیگر از اشکالات کتاب، عدم ترجمه همه متون عربی مورد استفاده در متن است. نویسنده در جای جای کتاب، ارجاعاتی از متون عربی آورده که برخی را ترجمه کرده و برخی را نه. تعجب آور این است که معمولا متون کوتاه و قابل فهم، به فارسی معنا شده اند اما قسمت های بلند، بدون ترجمه مانده اند. به لحاظ محتوایی، شاید بتوان یکی از ایرادات کتاب را گذار نویسنده از بحث شیعه غالی دانست. جعفریان که در سراسر کتاب با دقت و حوصله امهات تفکر افراد یا فرقه ها را مورد بحث قرار می دهد، در تمامی کتاب فقط اشاره ای به غالیان دارد و حاضر نیست بگوید آنان درباره ائمه معصوم چگونه می اندیشیدند؟ گفتن اینکه آنان امامان را تا درجه الوهیت بالا می بردند، به نظر کافی نمی آید. شاید بتوان ایراد دیگری هم به کتاب وارد دانست؛ آنکه نویسنده در معرفی چهره های شیعه، گاه از بحث اصلی دور افتاده و به نسب شناسی فرد پرداخته است.

اطلاعات کتاب: «تاریخ تشیع در ایران ازآغاز تا طلوع دولت صفوی» نخستین بار در سال 1385 توجه انتشارات گمنام «انصاریان» منتشر شد. سال بعد، نویسنده کتاب را به نشر «علم» سپرد که نتیجه برای طرفین رضایت بخش بود چون کتاب دیده شد. این را می توان از تیراژ 2200 نسخه ای کتاب در چاپ اخیر فهمید چون با توجه به حجم و قیمت کتاب، تیراژ بالایی محسوب می شود. کاغذ و صحافی کتاب کیفیت مطلوبی دارد. کتاب شناسی و فهرست اعلام 80 صفحه ای هم به مطالعه بهتر کمک می کند.

نویسنده: رسول جعفریان

ناشر: علم

نوبت چاپ: چهارم، 1390

شابک: 6-822-405-964-978

قطع: وزیری

قیمت: 950 صفحه، 17500 تومان




دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: چهارشنبه 9 بهمن 1392 05:47 ب.ظ

نسیم بیداری 42

شنبه 16 آذر 1392 03:58 ب.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: مجله بازی ،

در تاریخ معاصر ایران، همواره مذاکره کنندگانی که به نمایندگی از ملت یک طرف میز نشسته اند، در مظان این اتهام بوده اند که منافع ملی را قربانی کرده اند؛ هم احمد قوام پس از غائله فرقه دموکرات آذربایجان و مذاکره با استالین، هم مصدق در مذاکره با نمایندگان امریکا و انگلیس پس از ملی شدن صنعت نفت، هم مرحوم مهندس بازرگان در مذاکره با وزیر خارجه ایالات متحده، هم بهزاد نبوی در داستان آزادی گروگان ها، هم هاشمی رفسنجانی در مذاکره با مک فارلین و هم محمدجواد ظریف در مذاکره با 5+1. این موضوعی است که نسیم بیداری آذر ماه 92 بدان پرداخته است. پرونده «متهمان بی گناه» به پشت پرده دیپلماسی در ایران می پردازد. سیدمحمد صدر، حمیدرضا آصفی، جلیل روشندل و سیدجلال ساداتیان از جمله کسانی اند که در این باره سخن گفته اند.

بخش تاریخ به داستان احزاب فراگیر در ایران می پردازد؛ اینکه هر از گاه، گروهی (و عمدتا دولت) سودای تشکیل حزبی بزرگ، همه شمول و فراگیر را در سر می پرورانده اند اما همیشه با نتایج ناخوشایندی مواجه بوده اند. بازخوانی تجارب ایرانی و جهانی تشکیل حزب فراگیر توسط احمد نقیب زاده، حسین مظفر، مسعود پزشکیان، غلامرضا تاجگردون، مظفر شاهدی، ابوالقاسم سرحدی زاده، محسن صفایی فراهانی و تقی آزادارمکی انجام شده است. صفایی فراهانی که از چهره های مطرح حزب مشارکت بوده، می گوید: «از نظر جمیع جهات، من تجربه حزب مشارکت را موفق می دانم. شما اگر در زمینی سنگلاخی حرکت می کنید، قطعا حرکت در زمین سنگلاخ خیلی با سرعت و کیفیت مطلوب همراه نیست...»

بخش اندیشه این شماره نسیم بیداری را یادنامه آیت الله العظمی منتظری تشکیل می دهد. «فقیهی که صدای دیگران بود» از سوسن شریعتی، «حکمت متعالیه در فقه آیت الله منتظری نمود دارد» از سیدمحمد ایازی، «او عالمی عامل بود» از احمد منتظری، «ماه شجاعت در آسمان علم» از مصطفی ایزدی، رابطه آیت الله منتظری و آیت الله طالقانی از سیدمهدی طالقانی، یادداشتی از محمدتقی فاضل میبدی درباره مبانی مشروعیت نظام از نگاه ایشان، یادداشتی از بابک احمدی، بررسی مکتب عرفانی – اخلاقی مرحوم منتظری به قلم مجتبی لطفی و گفت­وگو با اسدالله بادامچیان با عنوان «بیات گفت این آشیخ عقلش به سیاست نمی رسد» مطالب این بخش را تشکیل می دهد.

از دیگر بخش های مجله می توان به نامه ماه اشاره کرد که به مرور وقایع آذر 1360 می پردازد و متن مذاکرات قانون اساسی که به جلسه پانزدهم رسیده است.

در بخش نخست مجله نیز یادداشت مدیر مسئول با عنوان «سرمایه اعتماد ملی»، متن سخنان رهبری در جمع فرماندهان بسیج، نگاهی به گزارش عملکرد صد روزه دولت با عنوان «تلخ و شیرین»، گفت­ وگو با معاون آمریکا و اروپای وزیر خارجه، نگاهی به کتاب «آقای سفیر» و مصاحبه با حسین راغفر، کارشناس ارشد فقر، با عنوان «مردم به نفع نوکیسگان دچار تنگدستی شده اند» به چشم می خورد. در این گفت و گو راغفر با ارائه آمارهای مختلف، نسبت به شیوع گرسنگی سلولی در کشور هشدار داده است.   




دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: شنبه 19 بهمن 1392 02:32 ب.ظ

نادره کاران

یکشنبه 3 آذر 1392 05:11 ب.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: معرفی و مرور ،

«چند سال پیش، از جانب دوست فاضل محمود نیکویه -از رشت- مکتوبی دلاویز به دستم رسید که در آن نوشته بود نوشته های مرا در مرگ اشخاص از مجله های مختلف بیرون نویس کرده است و خواسته بود که اگر می پذیرم آنها را کتابی به چاپ برساند. در قبال این کارِ گران و لطفِ بیکران چه می توانستم گفت جز سپاسگزاری. تنها خواهشم آن بود که چیزی از نوشته ها کوتاه نشود و هر چه نوشته ام به همان طور تجدید شود که بوده است. تأکید کردم نوشته هایی باید به چاپ برسد که درباره درگذشتگان است نه آنها که از نعمت حیات برخوردارند، و دراز باد عمرشان.» این یادداشتی است که مرحوم ایرج افشار در 29 دی سال 81 بر کتابی نوشته است که مجموعه یادداشت های او درباره ناموران درگذشته فرهنگ ایران را در بر می گیرد.

افشار خود بهترین نمونه برای عبارت «نادره کاران» است که حیاتش پرثمر بود و و در طول این دوره پر برکت، با تعداد زیادی از فرهنگیان و هنروران ایران آشنایی و رفاقت و همکاری و همراهی یافت. این یعنی تعاریفش از دیگران، اغلب حاصل شناخت و ارتباط بود و دریافت های شخصی اش و نه قضاوت های حاصل از مطالعه جشن نامه ها و سرگذشت نامه ها.

کتاب مجموعی است از نوشته های افشار به مناسبت درگذشت مشاهیر فرهنگی و ادبی؛ برخی سوگنامه، برخی یادنامه، برخی پاسداشت و یادداشت و برخی معرفی صرف، از چند خط تا چند صفحه و از سال 1304 شمسی تا 1381، در دو بخش ایرانیان و ایران شناسان. افشار در این مدت مدید در سوگ 610 نفر، مطالبی را به قلم آورده که مشهورترین شان عبارتند از: حسن پیرنیا (مشیرالدوله)، محمدعلی فروغی، احمد کسروی، محمد قزوینی، صادق هدایت، محمدتقی بهار، محمدعلی بامداد، سیدمحمد تدین، قاسم غنی، صادق صادق (مستشارالدوله)، غلامحسین زیرک زاده، عباس اقبال آشتیانی، محمود نریمان، موسی عمید، محمدابراهیم آیتی، سیدمحمدتقی فخرداعی گیلانی، محمود محمود، سعید نفیسی، محمد مصدق، دوستعلی خان معیرالممالک، سیدفخرالدین شادمان، صمد بهرنگی، حسین بهزاد، ابراهیم پورداوود، بیوک رهی معیری، جلال آل احمد، لطفعلی صورتگر، سیدحسن تقی زاده، حسین کی استون، بدیع الزمان فروزانفر، محمد معین، صادق رضازاده شفق، عبدالحسین نوشین، احمد متین دفتری، هوشنگ ایرانی، مهدی الهی قمشه ای، مهدی بامداد، علی جواهرکلام، مجتبی مینوی، عبدالحجت بلاغی، حسین محجوبی اردکانی، مرتضی مطهری، غلامحسین مصاحب، اسماعیل رائین، نادر افشارنادری، سیدمحمود طالقانی، سیدمحمد امامی، علینقی وزیری، جلال الدین همایی، خانبابا مشار، حبیب الله آموزگار، سهراب سپهری، حسینعلی راشد، اللهیار صالح، علی دشتی، سیدعلی شایگان، سیدعبدالله انتظام، محمود افشار، حسینقلی مستعان، محمود تفضلی، عیسی بهنام، فریدون توللی، یحیی آریان پور، غلامحسین ساعدی، سیف الله یزدانی، ذبیح الله منصوری، حسین خدیوجم، عبدالعزیز جواهرکلام، علی اکبر علمی، احسان طبری، زین العابدین رهنما، علی اکبر سیاسی، پرویز ناتل خانلری، مهدی اخوان ثالث، عباسقلی گلشائیان، کاظم حسیبی، ایران تیمورتاش، ابوالقاسم حالت، بهرام فره وشی، عباس زریاب خویی، مهدی بازرگان، رضا گنجه ای، بزرگ علوی، نصرت الله کاسمی، محمدعلی جمالزاده، جهانشاه صالح، یحیی ذکاء، مصطفی رحیمی، کریم سنجابی و...

محمود نیکویه، تدوین کننده کتاب، در مقدمه ای کوتاه درباره این اثر می نویسد: «آقای افشار به سبب آشنایی با استادان نامور قرن اخیر... گفتارهای مفصل درباره هر یک نوشته و با بیانی شیرین و دلچسب، گوشه های تاریک زندگی و کارشان را برای خواننده روشن کرده است. گذشته از آن، کتاب حاضر دربردارنده سرگذشت کتابخانه های شخصی دانشمندانی است که اکثرا با اهدا کتابخانه خویش به مراکز دانشگاهی و کتابخانه های عمومی، علاوه بر نشر دانش، بر غنای کتابخانه های کشور افزوده اند. کتاب حاضر به نوعی تاریخ ادبیات در زمینه پژوهشگران سده اخیر ایران است...

اطلاعات کتاب: همان طور که گفته شد، کتاب مجموعه ای از 610 تک نگاری ایرج افشار درباره ناموران فرهنگ کشور است که به تفکیک سال فوت، مرتب شده اند. در انتهای کتاب هم فهرست الفبایی افراد آمده که کار جستجو را ساده تر می کند. کتاب بالغ بر 1100 صفحه است و کاغذ و صحافی مرغوبی دارد و بنابراین عجیب نیست که طی دو سال به چاپ دوم برسد.

نویسنده: ایرج افشار

به کوشش: محمود نیکویه

ناشر: قطره

نوبت چاپ: دوم، 1384

شابک:  1-274-341-964-978

قطع: وزیری

قیمت: 1112 صفحه، 9000 تومان

 





دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: شنبه 19 بهمن 1392 02:27 ب.ظ

نادر شاه

سه شنبه 28 آبان 1392 07:00 ب.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: ناب و نایاب ،

نادر از معدود پادشاهان ایرانی است که به نیکی یاد می شود؛ شاید به واسطه کشورگشایی اش و برگرداندن حس افتخار به مردمانی سرخورده که در پس هر جنگ، تکه ای از خاکشان را به مهاجمان می دادند. شاید هم چون شرق و غرب و شمال و جنوب را درنوردید تا ایران، ایران بماند.
نادر پس از صفویان ظهور کرد، وقتی ایران در آتش هرج و مرج می سوخت و طوایف گوناگون، مدعی تاج و تخت بودند. او بپا خاست و لشکری فراهم کرد و توانست مدعیان را از میدان به در کند. اما در اواخر عمر، چنان بدبین و ظنین و پرخاشجو بود که بر پسرش هم رحم نیاورد و او را کور کرد و از همین جا، زوال دولتش آغاز شد. رضازاده شفق درباره اش می نویسد: «از حوالی بیست سالگی به دفاع و جنگ قیام کرد و مدت چهل سال تمام با طوایف و عشایر متعدد و مدعیان و یاغیان گوناگون و خیانت پیشگان اطرافیان و متعاهدان خودش و با عشایری که به حکومت مسلط شده بودند و برتر از همه اینها، با لشکریان جرار دو دولت بزرگ زورمند همسایه یعنی روسیه و عثمانی نبرد نمود و به سال 1151 به شبه قاره هند لشکرکشی کرد و تا دهلی رفت و در طی این چهل سال، بخصوص سی سال اخیر آن، تقریبا هیچ وقت تن آسائی نکرد و استراحت نصیبش نشد و عمر خود را در کمر اسب یا چادرهای اردوگاه ها گذراند. و اگر تسعید فتوحاتی یا جشن نوروزی فراهم می گشت، غالبا در یکی دو هفته برگزار می شد و باز لشکرکشی آغاز می نمود و و اگر باز وقفه و فاصله های کوتاهی رو می داد، با رسیدگی به عرایض و عزل و نصب می گذشت و جز چند ساعت خواب شبانه، که معمولا در بیابان ها بود، راحت و سکونت به او دست نمی داد و هر وقت جنگی را پایان می داد، جنگی دیگر آغاز می شد و فتنه ای را می خواباند، فتنه ای دیگر برمی خاست و چنان که گفتم، شاید بیش از همه خیانت و بی وفائی بعض سران و همکاران او، او را بیشتر از جنگ با دشمن رنجیده و فرسوده می ساخت و این پیشه خیانت بجایی رسید که حتی لکه آن را به دامن پسرش رضاقلی میرزا زدند و او را در سوءقصدی که به سال 1154 در جنگل های سوادکوه نسبت به نادر به عمل می آمد، دخیل شمردند. با این عوامل موثر هولناک، عجیب نیست اگر نادر با وجود تمام توانایی عظیم جسمانی و قوت اعصاب و متانت و صبوری که او را بود، سرانجام زبون گردد و اعصابش آشفته شود و او را سوءظنی و نگران و بدبین کند و متوحش و بی رحم سازد.» این عبارات تجلیل گونه البته دلیلی فراتر از خود نادر هم داشت؛ پهلوی ها (هم رضاخان و هم محمدرضا) که در حمله به قاجار افراط می کردند، می خواستند برای «نهاد سلطنت» مشروعیتی هم دست و پا کنند تا بودنشان توجیهی داشته باشد و بنابراین باید از شاهانی که در مجد ایران کوشیده بودن تجلیل می کردند و یکی از اینان، نادرشاه افشار بود که حداقل دستاوردش، زینت تاج شاهنشاه فعلی بود!

به این ترتیب تالیف آثاری در بزرگداشت نادرشاه افشار در دستور کار قرار گرفت که کتاب «نادرشاه از نظر خاورشناسان» یکی از محصولات آن بود. دکتر رضازاده شفق در مقدمه اش بر کتاب، ضمن اشاره به درخواست سپهبد فرج الله آقاولی (رئیس انجمن آثار ملی) از خود برای گردآوری و تجمیع نوشته های خارجیان درباره نادر، می نویسد آثار خارجی ها در مورد نادر به دو گروه معاصران او و پژوهشگران امروزی تقسیم می شود که این کتاب حاوی آثار گروه دوم است؛ گزیده هایی از «تاریخ ایران در دوره اسلامی» تالیف پاول هرن، «تاریخ ادبی ایران» تالیف ادوارد براون، «تاریخ ایران» سر پرسی سایکس، «تاریخ هند» پاول پرایس، و «تاریخ افغانستان» تالیف فریزر. جالب اینکه هرچه شفق در مقده اش تلاش داشته برای سفاکی های نادر توجیه بتراشد، نویسندگان خارجی غیرجانبدارانه، تصویر واقعی شاه ایران را پیش چشم می گذارند که البته در همگی ویژگی هایی نادرشاه چون جنگاوری و سلحشوری، زیرکی، سیاست کردن، توان درک مسائل پیچیده ای چون اختلافات مذهبی و... مورد تاکید قرار می گیرد.

شفق برای آن که کتاب کامل تری ارائه دهد، «تاریخچه نادرشاه» نوشته مینورسکی را با ترجمه رشید یاسی همراه سه ضمیمه مسائل مذهبی، ابنیه نادر و تاریخ محمد کاظم به آن افزوده، بخشی از نوشته های لاکهارت را نقل کرده و در بخش آخر هم «تاریخ نادرشاه» به قلم فریزر را به طور کامل آورده است. چنین است که کتاب به خوبی تصویر و تصور مستشرقین غربی از شاه کشورگشای ایران را نشان می دهد.

اطلاعات کتاب: «نادر شاه» سی و نهمین کتاب در سلسله انتشارات انجمن آثار ملی بود که در اسفند ماه سال 1339 به چاپ رسید. مقدمه دکتر شفق تاریخ بهمن ماه همان سال را در پای خود دارد که نشان می دهد کتاب به سرعت به طبع رسیده.

متن کتاب 253 صفحه است به اضافه یک صفحه غلط نامه، 20 صفحه فهرست اعلام و 3 صفحه معرفی دیگر آثار انجمن. کاغذ مورد استفاده چنان مرغوب است که پس از 50 سال، هنوز شق و رق، ورق می خورد.

گردآوری: رضازاده شفق

ناشر: انجمن آثار ملی

ثبت کتابخانه ملی: -

قیمت: -

 




دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: شنبه 19 بهمن 1392 02:25 ب.ظ

بی ترسی

یکشنبه 12 آبان 1392 04:31 ب.ظ

نویسنده : علی نیلی
ارسال شده در: معرفی و مرور ،

حال می توان با اطمینان گفت که محمدرضا کاتب در حال خلق جهانی است تماما مخصوص؛ جهانی که در آن درد، رنج، ترس، واهمه، تحیر، ملال، انتظار، زجر و زحمت، همه و همه به معنای کامل خود رخ عیان می کنند و انسان ها را در کوره خود می پزاند. آنان که تاب می آورند احتمالا «آدم» می شوند و آنان که نه، محو می شوند و نابود.

جهان داستان های کاتب جایی است که ساکنانش آمده اند و آماده اند برای مواجهه با هر نوع سختی و زحمتی، اما نه برای رسیدن به خوشی و آسایش. آسودگی آنان این است که بتوانند به بهترین شکل با ملال های زندگی کنار بیابند و سوار آنها شوند. و شاید همین باشد که داستان های تلخ او را چنین شیرین می کند. او راوی سختی هایی می شود که همه ما تجربه اش را داشته ایم اما تا بحال این گونه نگاه شان نکرده بودیم؛ این طور که برای مشکلاتمان اسم بگذاریم و آنها را حلاجی کنیم، به روحشان دست یابیم و با آن سخن بگوییم تا بفهمیم چه در ما دیده که ما را برای «ابتلا» انتخاب کرده. یکی را بگوییم «تله» و دیگری را «بی نامی» نام بگذاریم و مشکل آفرین را هم «تله کننده» بخوانیم یا «بی نام کننده».

کاتب در «بی ترسی» جهانش را خالص تر کرده و عینی تر. خالص تر به این معنا که کمتر خرده روایت های توضیحی دارد و عینی تر از این جهت که اشاراتی مستقیم به پدیده های ملموس و موجود زندگی ما دارد، پدیده هایی مانند علم، خشونت، بیماری، هنر و... و حتی عشق. داستان درباره «زاد» است و که چون نامی نداشته، زاد خوانده شده و برای ما می گوید که چگونه و طی چه فرایندی ابتدا بی نام شده و بعدتر بی نام کننده. «جانان» او را به «ابن» می سپارد و کل داستان، می شود کشمکش این دو بر سر مفاهیم دردناک زندگی: «...همه ی چیزهای متضاد جهان جزیی از یک چیزِ واحد هستند... دانشمندان زیادی تا به حال این نکته را کشف کرده اند که علم و فهم، باری بسیار سنگین بر دوش صاحبش است. این هم رمز و معنی است و هم حقیقت و واقعیت. نمی شود این ها را از هم جدا کرد. وقتی وزن سئوال های بسیار و درد نادانی و بی پاسخی، روی شانه های آدمی می افتد، آن آدم زیر آن بار نمی تواند طاقت بیاورد. به زمین می خورد و زیر آن بار تمام استخوان هایش خرد می شود. بار علم و معرفت و هنر بدباری است. چون فقط سودش برای دیگران است. و برای خود عالم جز یک بارِ سنگین و بی اندازه زجرآور چیزی نیست. اینکه چرا چنین آدم های باهوشی به دام آن می افتند، قصه ای جداگانه دارد. به گمانم چیزی از جنس عشق و دیوانگی است...» و حتی عینی تر: «این خواسته و آرزوی خیلی از بزرگان تاریخ است که در صدر کشوری، حکمت، علم و دانش حکومت کند. به جای حکومت چند نفر احمقِ دغل باز و کودن و بی رحم، علم و دانش به مردم و کشورها حکومت کند. دیگر احمق های خون ریز، صرف آنکه پدرسان پادشاه بوده، با کمک عده ای کاسه لیس خودبین، دیگر نمی توانند تاج بر سر بگذارند و جان و روح ملتی را بازیچه نفرت و خودخواهی خودشان قرار بدهند. حکومت بر مردم چیزی نیست که عده ای ثروتمند به خاطر ثروتی که دارند بتوانند آن طور که می خواهند کشور را سر انگشتانشان بچرخانند. و هر چه منافع آن هاست، منافع همه ملت هم باشد. باید آن کسی حکومت را به دست بیاورد که لیاقتش را داشته باشد. به وسیله کیمیای سعادت ما سرکشان را بی نام می کنیم و ارمغانمان برای مردم، آبادانی و عدالت و شادکامی است.» اما تا انتهای داستان، شما نه سراغی از آبادانی خواهید یافت و نه عدالت و نه شادکامی. آن «کیمیای سعادت» که همه دعواهای داستان بر سر آن است، همان درد و رنج و زجر است و انگار نویسنده وظیفه خود دانسته برای «هر که در این بزم مقرب تر است، جام بلا بیشترش می دهند» داستان خلق کند و روایت بنویسد.

اطلاعات کتاب: بی ترسی ششمین رمان بزرگسال کاتب است که مدت ها در ارشاد مانده و منتظر مجوز بود. ظاهرا از این نویسنده رمان دیگری هم توسط نشر نیلوفر به ارشاد رفته که هنوز تعیین تکلیف نشده است.

ناشر اثر جدید کاتب نشر ثالث است و این یعنی پنجمین ناشر برای 6 اثر که هم می تواند نشانه جذابیت نویسنده برای ناشران باشد و هم گویای بی حساب و کتاب بودن ممیزی که باعث می شود نویسنده مجبور باشد شانس خود برای اخذ مجوز را با ناشران مختلف بیازماید!

در این کتاب هم بازی «ویراستار: فهیمه باقری» با خواننده تکرار می شود. این ویراستار هم جزئی از جهانی شده که کاتب در حال خلق آن است.

طرح جلد کتاب ترکیبی است از دو قطعه نقاشی های معروف دوره قاجار که البته ربط آن را با محتوا، این خواننده درک نکرد. کاغذ کتاب مرغوب، چاپ خوب و صحافی قابل قبول است.

نویسنده: محمدرضا کاتب

ناشر: ثالث

نوبت چاپ: اول، 1392

شابک: 9-742-380-964-978

قطع: رقعی

قیمت: 184 صفحه، 8500 تومان




دیدگاه ها : شما گفتید
آخرین ویرایش: دوشنبه 14 بهمن 1392 02:39 ب.ظ



تعداد کل صفحات : 15 1 2 3 4 5 6 7 ...
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات